Malihku media

KIA,Masat (3) Dapdung ginra hta gasat gala byin

2011-09-03T23:37:00.001+08:00

KIA, Masat (5) Dapba npu, masat (3) Dapdung ginra hta 3 September 2011 (Mashang) ya shani Myen Asuya, Hpyendap rau gasat gala byin ai lam chye lu ai. Kanpaiti – Waimaw lam, Mukchyik mare hte Lamyang mare lapran kaw Waimaw muklum kaw nna lung wa ai Myen Asuya, hpyenhpung hpe jahpawt hkying 8:00am grup-yin hta KIA, masat (3) dapdung na hpyenla ni hkap gasat ai lam chye lu ai. Daihta, Myen Asuya, hpyenla marai (1) si hkrum ai hte nkau mi hkala hkrum ai lam mung chye lu ga ai.

Bai, shana daw hkying 5:30 pm ten kaw nna 6:00pm ten lamang hta mung Myitkyina – Laiza mawdaw lam, Shew Nyau Pin mare hte Garayang mare lapran na Madasawn (View Point) ngu ai shara hta KIA, masat (3) Dapdung na hpyenhpung ni hte Myen Asuya a hpyendap hkum na hpyenhpung ni rau hkrum katut gaphkat ai lam chye lu ai. Dai majan hta, Myen Asuya, hpyenla marai (4) si hkrum ai hte marai (7) hkala nba hkrum ai lam chye lu ga ai. KIA Hpyenla ni maga de laga hkala nba, si hkrum ai lam hpa n nga ai hpe mung chye lu ai.

Kachinland news web nnan shachyen ya dat ai.

2011-08-30T16:38:00.003+08:00

Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni hte shiga ginlet ai lam grai naw gawngkya nga ai ten hta shiga hte seng nna hkriq ginra (web) nnan langai le wa ai hpe kabu gara hkaptau shakawn ga ai.
Ndai web. hta buga ginra shiga ni hpe madung mara ya nga ai lam mu lu ai. Myit lawm ai ni http://www.kachinlandnews.com/ kaw shang hti yu ga.

KIA hte Myen Dap ni Majan byin

2011-08-28T18:47:00.004+08:00

KIA masat (3) Dapba npu masat (1) dapdung hte masat (15) dapdung lapran ginra, Lungja Kawng hta 28 August 2011 (Majoi) ya shana daw hkying 2:00 jan ten kaw nna KIA masat (15) dapdung hte Manmaw muklum kawn lung wa ai Myen Hpyen n-gun 80 jan grup-yin rau majan laja lana byin nga ai lam chye lu ai.

Myen Asuya, Hpyen Dap ni kaw nna Lungja Kung Post de sinat kaba ni rau gap sharut bang taw nga ai lam mung chye lu ga ai. KIA hpyen dap kaw nna mung laja lana ninghkap gasat nga ding-yang re ai hpe shiga na lu ga ai. Ndai hpyenman de Myen Asuya, Hpyen dap ni Manmaw hku nna, Hk.L.Y (47) dapdung ni madung shang htim nga ai lam hpe mung chye lu ai. Ndai majan hta Hk.L.Y (47) na Myen Asuya, Hpyenla marai 4 si hkrum ai hte marai 10 jan hkala hkrum ai lam chye lu ai.

Myen Asuya Gumsan Magam Theing Seing kaw nna Myen Mungdan dinghku simsa lam galaw sa wa na re nga nna ga dat nga ai ten hta ndai zawn Myen Amyu sha n re ai, laga hpunau Amyu sha ni a ginra de Myen Asuya Hpyen Dap kaba a laqba n-gun hte htim gasat nga ai lam gaw ding-yang rai nga ai. Dai majaw laga hpunau Amyu sha Rawt Malan Hpung ni a matu mungdan dinghku simsa lam hpe jet ai tengman simsa lam masa hku mu mada na matu yak nga ma ai.

Padang Hkrunlam Majan Masing Sanglang Hpawng galaw

2011-08-28T01:50:00.001+08:00

27 August 2011 (Mashang) shani hta KIA ginjaw dabang, Alen bum, Hpungmai Gawknu hta Padang Hkrunlam Majan masing hte seng nna dap shawa ni hpe sanglang hpawng galaw ai lam chye lu ga ai.

Ndai Padang Hkrunlam Majan Masaing sanglang hpawng hpe 10:00 am aten Ninggawn Daju Alen bum, Hpungmai gawknu hta Lat Du Up Jum Pausa Lum Awng (Hpyen Awn Du Tsang – I (Reng)) kawn zuphpawng hpaw-awn galaw ya nna, KIA Dap Awn Daju, Du Daju Gunhtang Gam Shawng kaw nna, Magam Dap, Makan Dap shagu na Dap Shawa ni hpe Padang Hkrunlam Majan Masing hte seng nna tsun sanlang dan lai wa ai. Dai hta, Myen Hpyen Asuya hte gaphkat jahking nna, simsa lam mung masa ku de lang hte lang shakut yu ai raitim, KIO hpe Myen Hpyen Asuya gaw ladat amyu myu hku nna KIA Dap shamit kau lu na masing hte Dap Shawa hpe roi rip zing-ri sha nga ai mabyin ni law law lang hkrum sha lai wa sai. Raitim, KIO gaw Mung masa bawngban lam de du wa lu na matu myit galu hkam sharang nna Mung masa ku hta bawngban jahkrup lu hkra shakut yu lai wa sai.

Myen Asuya, Hpyen Dap ni gaw KIA Dap Dung 5 hta jahte tam ai hte KIA Dap dung 15 ginra de htim shanyem wa ai majaw, 2011 June 9 ya kawn Gap hkat hpang wa ra ai lam mabyin hpe tsun sanglang dan ai. Ndai laman Myen Asuya,datkasa ni hte hkrum bawngban ai lam galaw shakut yu tim, Myen Asuya ni gaw mung masa n lawm ai simsa lam woi bawngban ai hpe KIO Ginjaw Komiti gaw 17 ning Mung Masa bawngban lam n lawm ai gaphkat jahkring lam a majaw Amyu Sha hte Mungdan kata hkrat sum kau ai Mung Masa, Shinggyim masa ahkaw ahkang mahkrum madup hte Buga de na Kanu Kawa ni hpaji jaw da ai hte maren, KIO Ginjaw Komiti gaw Mungdan hte Amyu sha ni a lahkam n woi htawt shut hkra sung sung lili sadi sahka hte woi-awn jasat nga ai re lam tsun sanglang dan lai wa ai. KIO gaw Munghpawm Myen Mungdan ting Mung Masa ahkaw ahkang hte simsa lam lu wa hkra Munghpawm kata Amyu bawsang ni yawng shanglawm ai UNFC madang hku nna, mung masa bawngban lam woi-awn na hpe ra sharawng ai lam tsun lai wa ai. Karai Kasang kaw akyu hpyi manoi manat nna Ginjaw Komiti kawn lam woi ai hpe kam hpa let ang ai magam bungli hpe gun hpai sa wa na lam numhtet ga ni tsun sanglang lai wa ai.

Ndai hpawng hta du shanglawm ai Dap shawa n-gun 1000 jan rai ai lam chye lu ai. Kaga Ginjaw komiti Salang ni mung Tsi Hpaji Sharin Jawng, Laiza Hpaji Jawng, Hpyen Yen Dabang, Hpyen Sharin Shakyang Jawng (Munglai Hkyet), Pajau Bum, Dap Ba (5) ni de, Dap Shawa, Mung Shawa ni hpe 26 August 2011 (Hpan) shani kaw nna sanglang dan ai zuphpawng ni galaw sai lam chye lu ga ai.

Theology of Warfare

2011-08-23T12:40:00.003+08:00

Tsawra hkunnga ai, amyu sha ni a ningbaw ningla, magam gun kaji kaba, mungchying shawa yawng hpe majan byin ra ai Karai Masa a npawt nhpang tsun shana let, n-gun jaw mayu nngai.

Abraham hpe Karai Kasang hku nna, lamu ga (Hkanan Mung) madu la na matu tsun ai shaloi, dai Hkanna Mungdan e shanu nga ai Hkanan amyu sha ni gaw, matu n kadoi ai (Karai Kasang hpe n chye ai, n hkru n hkra galaw ai ni re.) majaw yawng hpe atsai awai shamyit ai hpang, lamu ga hpe madu la na matu tsun sai re. Raitim, shawng nnan na Hkawhkam Shawlu gaw ndai lam hpe n hkan shatup ai majaw hkawhkam arawng kaw na hkring sa ra mat nu ai.

Israela amyu ni a asak hkrung labau gaw, Hpyen gasat ai sak hkrung lam re majaw daini kaji ai mungdan raitim, dan dawng ai amyu byin tai wa sai labau rai nga ai.

Majan byin ra ai Karai Masa hpe lawu na the maren mu lu ai.

1. Karai Kasang anhte Jinghpaw Wunpawng myusha ni hpe jaw ai atsam marai hpe garang shadai let, Karai Kasang e n tsaw n ra ai amyu, masu magaw chye ai amyu, n teng n man ai bungli galaw ai amyu hpe jasan kau lu na matu, (Matu n kadoi ai) amyu ni anhte a lamu ga hpe n madu shangun na matu;

2. Anhte Wunpawng amyu ni mung Karai Kasang e lata la sai amyu rai nga sai majaw, Karai Kasang e kam ging ai amyu jet tai lu na matu;

3. Anhte hpe Karai Kasang jaw da ai lit gaw, shi a mungdan gawgap na the shi hkai da ai tengman ai nli tum, bawngring shangun ai nli tum hpe tu kaba shangun ai hte ndain li tum the mungkan hpe dawjau lu na matu, Survival – Prawn lu na matu;

4. Anhte Wunpawng amyu sha ni a myit jasat, myit su, myit gawp ai lam gaw, mungkan madang dep lu ai amyu re. Ndai madang hpe ninghkap ya ai, ban hkum ya ai Myen Hpyen Asuya hpe jasan kau lu na matu re majaw, ya yang dutdang ai masa ni nga ai raitim, anhte a hkye la Madu Karai Kasang Yesu Hkristu, Chyoipra ai Wenyi anhte yawng hpe zinlum nga ai, bau maka nga ai re majaw, n-gun la let shakut sa wa ga; akyu hpyi shaja nga ga ai.

Majan ngu ai gaw anhte a matu reng ai amyu, greng ai amyu, amyu hpe pawnba lu ai amyu rai nga sai lam, mungkan de ndau shabra ai lam re, ngu hkam la ga ai. Majan naw anga nga dingsa, myit mada shara naw nga ai lam rai nga ai.

(Ya aten e shiga hta shabra nga ai lam mahkra gaw shanhte a mawlanyet hpe shadan dan ai lam sha rai nga ai.)

Malihku (KICA)

Hpyen Du Shalat Jawng, Masat Yan (5) Jawng Hpaw Poi

2011-06-01T20:17:00.005+08:00

Wunpawng Mungdan, Shanglawt Hpyen Dap kaw nna Woi-chyai bum ntsa kaw hpaw da ai, Hpyen Du Shalat Jawng a masat yan (5) hpaw poi hpe 2011 ning June praw 1 ya shani galaw lai wa ai re.

Jawng hpaw lamang hpe jahpawt 08:30 am aten Hpung woi sara ni kawn wunli la akyu hpyi ap ya ai. Matut nna 10:00 am hta Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap, Dap Awn Daju, Du Daju Gunhtang Gam Shawng kawn mungga jaw ai hta Hpringtsup ngang kang ai myu tsaw myit rau Rawt Malan magam bungli hpe gunhpai na lam hte Wunpawng Amyu Sha ni hpa rai rawt malan ra ai lam hpe matsun maroi mungga jaw ya ai.

Hpyen Du Shalat Jawng, masat yan (5) hta laklai ai lam ni gaw laga hpunau Rawt Malan Hpung kaw nna ni shanglawm ai. Bai, amyu shayi jawngnum ni hpe shawng ningnan hkap la ai re lam chye lu ai.
Ndai Wunpawng Mungdan, Shanglawt Hpyen Dap, Hpyen Du Shalat Jawng hpe 2005 March 24 ya shani kawn hpaw hpang nna, ya ten, Masat Yan (4) du hkra sharin shalat dat lu sai hte ya matut nna masat yan (5) hpe hpaw hpang dat ai re lam chye lu ai.

Shagrau masat nngai.

2011-05-29T02:15:00.003+08:00

Mungkan ntsa nga ai, nga manga yawng hpe Karai Ningsang hpan da ai re ngu ai hpe daini anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni yawng kamsham nga ga ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni mung Karai Ningsang hpan da ai amyu langai mi rai nga ga ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni hpe Karai Ningsang jaw da ai lamu ga ginra hte shinggyim ahkaw ahkang hpe makawp maga na matu mung anhte amyu sha ni yawng hta lit nga nga ga ai. Daini anhte amyu sha ni a lamu ga ginra hte amyu sha shinggyim ahkaw ahkang hpe laqba dip up sha ai kaw nna lawt lu na matu shakut shaja nga ai amyu sha rawt malan myu-tsaw ni hpe grai chyeju dum ga ai. Karai Ningsang jaw da ai lit hpe gang gang kang kang gunhpai shakut lu na matu mung tut akyu hpyi ya nga nngai. Anhte amyu sha nkau mi mare kaba dum nta kaw alum ala rai lu sha pyaw nga ga ai raitim, myu-tsaw myit-rum ni gaw nam maling mala kata tai-hpyen hpe ninghkap gawt shagrawp kau na matu masin shajin let asak du-baw ap maja shakut nga ma ai.

Hpyen masa tsaw dik sadi maja ladaw masat

2011-05-18T23:57:00.004+08:00

Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap kaw nna, Mungdan ting de tsaw dik sadi maja ten masat matsun dat ai lam chye lu ga ai. Ya ten Myen Hpyen ni hte shada maja nga ai kaw nna madang tsaw dik masat nna tinang uphkang ginra shagu de mi na hta grau shim lam jahkrat galaw sa wa nga sai lam chye lu ai. Lai wa sai, shata man 1 hta tinang ginra de ahkang n jaw ai shang wa ai majaw Myen hpyen dap, dap dung up langai si hkrum sai re. Ndai laman hta mung Dap ba 2 npu dapdung 14 ginra Hkadang post makau hta Jahtu Zup hkridun Myen hpyen ni gaw amyawk kaba gap jahkrat nna, minit 10 laman sinat tat ai re nga nna hpyi-nem wa ai mabyin ni byin lai wa sai. Bai ndai bat hta sha Dapba 5 npu, dapdung 25 ginra de Myen hpyen ni kaw nna sinat kaba gap satu ai lam ni galaw ai majaw KIA, Dailawn Rung kaw nna laja lana aming shapraw sa wa ai lam chye lu ai.

Ndai ten gaw Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni yawng a matu yup-tung hpa-wa ten rai nga ai. Ndai ten hta n yup si mat na ahkyak nga ga ai. Shada jahpyak n kawng hkat nna ninghkaw jan pru wa ten hta yup malap taw ai amyu ni n rai hkra jawm sadi maja madi shadaw sa wa ra ai ten rai nga sai.

KIA Ninggawn Daju hta Gatsun Shingjawng Lamang galaw

2011-04-27T01:31:00.002+08:00

April 24 (Majoi) ya shana, Alen bum, Hpungmai gawknu kaw Ninggawn Daju, Hkristan Ginlung Ramma Komiti kaw nna woi-awn let, "Greng grak ai magam gun kaja byin tai wa lu na matu, Arung arai hta Akyang lailen gaw madung re" ngu ai gabaw hte ga-tsun shingjawng lamang galaw ai lam chye lu ga ai.

Ndai lamang hpe shawng nnan, Ninggawn daju hpung woi sara, Sara Dashi La Htoi kaw nna hpawng ap akyu hpyi ya ai. Bai Ninggawn daju, Hkristan ginlung ramma komiti ningbaw Du-up Pawm Mung Ra hkalum ga tsun let lamang hpe hpang wa ai.

Ninggawn daju, magam dap, makan dap kata hta magam gun nga ai, ramma shayi shadang sha ni yawng, greng grak, zetlet kunghpan ai ramma magam gun ni byin tai wa lu na hpe yaw shada galaw ai lam re chye lu ai.

Ndai ga-tsun shingjawng lamang hta ga-shawn maga de, Du Nsai Mung Gawn (Zai Ninggawn Rung), Lat Du La Seng (Dabang camp), Lat Du shadan Naw Awng (Dailawn Rung), Gyi Jum Nhkrai Tu San (Ginjaw Hkamja Dap) ni hte ga-htau maga de Du Gawlu Tu Lawt (Dailawn Rung), Du-tau Kaja Ja Tu (KIC), Gyi Lasi Roi San (Hpyen Tsi Rung), Salang kaba Sumlut Brang Tawng (DGA) ni shanglawm shingjawng ma ai. Dai hta Ga-shawn ni lu ai masat 1389 hpe Ga-htau ni masat 1412 rau dang ai lam chye lu ga ai.

Myen Amyu sha Kaichyan Hpung (NIB) hpaw hkyen

2011-04-27T00:47:00.000+08:00

Myen Hpyen Dap, Dap Up Daju Gen. Min Aung Hlaing gaw Amyu sha Kaichyan Hpung (National Intelligence Bureau) hpaw na matu galaw nga ai.
Myen Amyu sha Kaichyan Hpung (NIB) hpaw na matu Myen Gumsan Magam U Thein Seing woi-awn ai, amyu sha shimlam kong-si kaw nna tara shang ahkaw ahkang jaw da sai hte madung hku nna, Makawp Maga Hkringmang Dap, Jarit Mayan masa Hkringmang Dap, Mungchying Uphkang Hkringmang Dap, Hkringmang Dap 3 hte ginrun hpaw shabawn na re lam, ra wa ai hta hkan nna, laga hkringmang dap ni hpe mung Amyu sha Kaichyan Hpung (NIB) hte ginrun sa wa ra na re lam chye lu ai.
Ndai Amyu sha Kaichyan Hpung (NIB) hpe Gen. Min Aung Hlaing nan jum reng sa wa na rai nna, Amyu Sha Shimlam kong-si npu kaw tawn da na re lam hpe mung chye lu ga ai.

Manmaw Manau Wang kata shatsawm lam hpe hkumpat hkrum

2009-11-12T14:26:00.000+08:00

Du na ra ai Nov. 26 - 28 laman hta Manmaw Muklum kaw Amyu sha ni a Manau poi kaba hpe Nlung Nnan sha hte Sut Manau ngu shingteng hte galaw sa wa na matu hkyen lajang nga ai re. Manmaw Muklum, Deng (2) Manau wang hta galaw sa wa na re majaw ya ten Manau Wang shatsawm jahtap ai lam, Ramma dabang ni hpaw galaw nga ai lam ni galaw shajin nga nga ai re. Ndai zawn galaw nga ai hta Manau Wang kata concrete lam nep ai ni galaw nga ai hpe Manmaw Ginwang Myen(Hk.Y.K) uphkang Du wa gaw Nov. 11 .2009 ya shana maga de Manau wang kata concrete nep shatsawm ai lam hpe n galaw lu na nga nna, sa hkumpat ai lam hpe chye lu ga ai. Dai majaw Poi shabyin shatai komiti kaw nna nep da sai lam ni hpe ga bai hkan kaput ai lam hpe mung chye lu ga ai.

Laiza kaw Balik hte Immigration sharin jawng yu poi galaw

2009-09-26T16:56:00.002+08:00

Wunpawng Gumrawng Gumtsa Mungdan,Shanglawt Asuya, Mungchying Uphkang Dap kata kaw hpaw ninghtan da ai, Balik makan dap hte Immigration makan dap ni kaw nna laiwa sai August shata hta ningpawt ninghpang hpaji sharin jawng hpe hpaw sa wa ai lam chye lu ga ai. Laiza Muklum, Myu Lawt Gawknu hta 26 Sept. 2009 ya shani ndai Balik masat yan (8) hte Immigration masat yan (6) a jawng yu poi lamang galaw ai lam chye lu ga ai. Ndai jawng yu poi lamang hpe Wajau Nbwi Naw akyu hpyi ya nna, Mungchying Uphkang dap lithkam Salang kaba Lajawng Hkawng Lum kaw nna shatsam Mungga shaga ya ai hpe mung chye lu ga ai. Balik masat yan (8) hte Immigration masat yan (6) kaw nna awng pru wa ai jawngma ni hpe 26 Sept. 2009 ya shani kaw nna Mungchying Uphkang Dap kata magam lit ni hta shatsam bang ai lam mung chye lu ga ai.

Hpyen Du Shalat Jawng Masat Yan (3) Jawng yu

2009-09-23T11:30:00.001+08:00

Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap,Dailawn Rung kaw nna hpaw da ai, Hpyen Du Shalat Jawng, Woichyai Bum, a Masat Yan (3) Jawng Yu Poi hpe 22.9.2002 ya shani jahpawt 7:00 am ten kaw nna galaw ai lam chye lu ga ai.Jawng Yu lamang hpe jahpawt 7:00 am ten hta akyu hpyi ap hpawng galaw nna, 8:00 am ten hta aya ap ya ai Daru Magam ahkang aya ap ya ai lam galaw ai lam hpe chye lu ga ai. Shani 11:00 am ten hta gaw Jawng Yu poi lamang hku nna galaw ai lam hte dai Jawng Yu Mungga hpe Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyen Dap, Tau Dap Awn Daju, Du Up Daju Sumlut Gun Maw kaw nna Mungga jaw ai lam chye lu ga ai.Masat Yan (3) Jawngma marai (50) jan Lat Du tsang hkam la let jawng yu ai lam chye lu ga ai.

Jawngma hte Buga Ramma hpyen Sharin lamang hpang

2009-09-19T15:08:00.000+08:00

Laiwa sai shata kaw nna, Myen Gumshem Hpyen ni hte KIA hpyen dap ni shada Hpyen masa shaja hkat sa wa nga ai majaw Jinghpaw Mung kata majan bai byin wa na zawn rai masa ni pru wa nna, Buga masha ni yawng maja nga ai ten rai nga ai. Ndai zawn rai wa ai ten hta Mare buga sha na Jinghpaw Wunpawng Ramma ni hte Dakkasu shagu de jawng lung nga ai, Jinghpaw Wunpawng jawngma ni mung tinang KIA dap ginra nga ai shara ni de shani shagu du shang nga ding-yang rai ai lam chye lu ga ai. Ndai zawn rai du shang wa ai, Ramma ni hte Jawngma ni hpe Ningpawt Ninghpang hpyen hpaji sharin ya ai lam daini 19.9.2009 ya shani hta KIA dap daju ginra kaw galaw hpang ai hpaw poi galaw ai lam chye lu ga ai. Ndai Sharin lamang hpe matut manoi pang hte pang du shang wa ai Jawngma, Ramma ni hpe matut manoi pang hte pang Sharin jahpat sa wa na re lam mung chye lu ga ai. Bai Ningpawt Ninghpang Hpyen hpaji sharin ngut da sai, Jawngma ni hte Ramma ni hpe gaw Dabat wunkut alak mi hpaw sharin sa wa na re lam mung chye lu ga ai. Sammung ginra na Ramma, Jawngma ni gaw laiwa sai shata kaw nna pyi mahkawng nna, sharin taw nga sai lam hpe mung chye lu ga ai.Ndai Jawngma, Ramma ni gaw apnawng masing hku laksan shanglawm ai rai nna, apnawng ladaw gaw yawm dik lahkawng ning rai na lam hpe mung chye lu ga ai. Ndai masing hpe laiwa sai 2006 ning hta Jinghpaw Mung kata nga ai, Ramma uhpung, uhpawng shagu hte Sammung ramma hpung ni yawng jawm bawngban nna Amyu sha apnawng masing (National Service - NS) ngu shamying daidaw let laiwa sai 2007 ning hta shawng nnan numdaw hku marai 80 jan apnawng galaw nga sai lam hpe mung chye lu ga ai. Ndai National Service - NS hta tinang Jinghpaw Wunpawng Amyu sha sha raidum ai Ramma kaji kaba kadai raitimmung, tinang amyu a matu hpyen dap kaw nrai tim, jawng sara, tsi sara, magam dap shagu hta yawm dik lahkawng ning shanglawm apnawng sa wa ai lam galaw ga ngu jawm myit hkrum dawdan let galaw nga ai lam re hpe chye lu ga ai. Ya ten ndai National Service - NS lamang hta shanglawm na matu Jawngma, Ramma ni gaw shani shagu du shang wa ai majaw shara jahkrat galaw ai lam yak nga ai lam hpe mung chye lu ga ai.

Myen Gumshem Du Daju Soe Win gaw lawu na Hpyen Man Up ni hte hkrum shaga

2009-09-18T23:01:00.000+08:00

Myen Gumshem hpyen, Dingdung ginra hpyen Daju Up Maj. Gen. Soe Win gaw 18.9.2009 ya shani KIA Ginjaw ginra grup-yin de shara la nga ai Myen Gumshem shanglam Hpyen-man up ni hte hkrum shaga ai lam chye lu ga ai. Ndai zawn hkrum shaga ai shaloi, Myen Gumshem hpyen, Dingdung ginra hpyen Daju Up Maj. Gen. Soe Win gaw ya na zawn KIA gap ginra makau ni de hpyen man jahkrat shara la da shangun ai lam gaw lai wa sai ten, Kokang manghkang zawn KIA kata hta mung lapran manghkang byin wa mai ai majaw ginra shim lam a matu shara la da shangun ai lam re.Laga alak mi masing n nga ai nga nna sanglang dan ai lam chye lu ga ai. Ndai zawn Myen Gumshem Hpyen ni kaw nna maqja hpyen masa shaja wa ai lam gaw KIA hpyen dap ni hpe mai byin yang shamit kau na hte masa hpe chyam yu ai lam re nga nna buga masa ni tsun ai lam chye lu ga ai. Raitim, Myen Gumshem hpyen ni hpyen masa shaja ai lam hpe KIA kaw nna mung bai nhtang shaja wa ai hpe yu nna, aloi ali n mai byin wa ai majaw Myen Gumshem hpyen gaw lawu tsang hpyen la ni hpe Sari makawp hku nna, ndai zawn tsun sanglang wa ai lam re nga nna, Myen Gumshem Kaichyan hpyenla usa langai tsun ai lam hpe chye lu ga ai. Ya ten gaw, gara masa hku mi raitim, KIA kaw nna gaw hpyen masa shaja nga ding-yang hte maja nga ding-yang galaw nga ai lam hpe mung chye lu ga ai.

Mauhpa Jinghpaw Wunpawng Ramma ni

2009-09-13T21:15:00.000+08:00

Laiwa sai shata kaw nna Myen gumshem hpyen Asuya gaw Simsa lam la da ai Rawt Malan Uhpung ni hte Gap Hkat Jahkring da ai Rawt Malan Hpung ni hpe Myen gumshem hpyen dap a npu kaw Ga Jarit Sin dap (Boarder Guard Force) hku hkrang galai sa wa na matu Maqja matsun shadut wa sai re. Dai hta Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a matu nga nna tsap nga ai Sammung ginra na KDA hte Jinghpaw Mung kata Pangwa hkridun NDAK, Gwihtu ginra hkridun Laqsang Awng Wa hpung ni gaw Myen Gumshem hpyen wa a npu hta Jarit sin hpyen dap hte mare sin dap hku hkap la lai wa sai. Raitim, KIA hpyen dap gaw Jarit Sin Hpyen dap hkrang hpe n hkap la ai sha tinang amyu Shingteng mying gang ai hpyen dap hku nna sha tsap na nga nna ningdang nga ai. Dai majaw KIA hpyen dap jung ai ginra makau ni de Myen Gumshem hpyen ni a hpyen n-gun jat ai lam, hpyen masa shamawt ai lam ni galaw let KIA hpyen dap hpe jahkrit shama sa wa nga ai. Ndai zawn KIA hpyen dap hte Myen Gumshem hpyen dap ni shada hpyen masa shajaq hkat wa ai majaw Jinghpaw Mung kata majan bai hpaw wa na zawn rai sa wa nga ai re. Ndai zawn re masa hta Muklum kaba ni hte Mare buga na Jinghpaw Wunpawng Ramma ni gaw tinang Mungdan hte Amyu sha ni a lam hta danglu ai made shangtsap na matu KIA dap ginra ni de shani shagu yan bang nga ma ai. Ndai kalang bai Jinghpaw Mung kata majan byin wa yang gaw KIA hte Myen Gumshem hpyen ni a majan hta lai nna Jinghpaw Wunpawng amyu sha hte Myen Gumshem hpyen lapran na majan she rai wa sana re nga nna buga masha ni tsun nga ma ai. Majan ngu ai gaw du dawq, sai hkawq, asak apnawng sa wa ra ai raitim, daini na Jinghpaw Wunpawng Ramma ni gaw n hkrit n tsang majan nhpan de shani shagu yan shang wa nga ai hpe mu nna Myitkyina muklum na Miwa ni gaw Mauhpa Jinghpaw Wunpawng Ramma ni nga nna tsun nga ma ai. Masha nkau ni gaw Maigan de pru hkawm let tinang a shanglam akyu ara galaw shakut nga ai ten hta ndai zawn tinang a asak, aprat hpe apnawng let tinang buga ginra, Myu hte Mungdan a matu myit jahkut ngwi ai Dakkasu Jawngma ni hte Buga Ramma ni hpe laga maigan amyu ni gaw Mauhpa hku she mu nga ma ai.

Pajau post na Myen Gumshem Hpyen la ni hprawng

2009-09-12T23:25:00.001+08:00

Lai wa sai ten Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a matu Ginjaw ginra tai lai wa ai Pajau bum hta shang kabye dap jum da ai Myen Gumshem hpyen post kaw na Myen Gumshem hpyen la ni gaw 11.9.2002 ya shani hta hprawng ayai mat wa ai lam chye lu ga ai. Ndai Pajau ginra gaw laiwa sai 1989 ning hta Myen hpyen gumshem ni gagin yan lung ai zawn kade gap sat, kade yan lung rai nna, KIA kawn tat sum kau ai ginra shara rai nga ai. Dai shara hta ya ten Myen Hpyen Gumshem Hk.L.Y (114) ni shawng lam post jahkrat da ai shara re. Dai post hta nga nga ai Myen Hpyen Gumshem Hpyen la marai (20) gaw tinang lang ai sinat laknak ni yawng kabai kau da nna hprawng mat wa ai lam hpe chye lu ga ai. Ndai zawn byin ai lam gaw ya ten, KIO hte Myen Hpyen Gumshem Asuya lapran hpyen masa shaja hkat wa ai hta KIA hpyen dap ni n-gun ban nna shara la shamu shamawt wa ai majaw hkrit tsang nna hprawng mat wa ai lam rai na re nga nna buga masha ni tsun ai lam hpe chye lu ga ai. Dai Myen Hpyen la ni gara de hprawng mat wa ai hpe ya du hkra shiga n lu shi ai lam mung chye lu ga ai. Hk.L.Y (114)na Dung Up Zaw Naing Win wa R/T kade matut yu tim ginhtang wa ai n nga ai majaw sa yu dat shangun yang laknak arung arai ni yawng tawt kau da nna, Post hta nga ai Myen hpyen la marai (20) yawng mat taw nga ai hpe sa mu kajawng ai lam chye lu ga ai.

Laiza muklum kata masa bai zim wa

2009-09-10T20:41:00.000+08:00

Laiwa sai bat laman hta Myen gumshem hpyen asuya hte tinang amyu sha Shanglawt hpyen dap ni shada hpyen masa shamawt hkat wa ai majaw Laiza Muklum kata na gat seng nkau pat mat nna, Muklum mare masha ni law malawng mung tinang a arung arai ni hpe Miwa hkran de htawt sit kyin lai wa ai lam chye lu ga ai. Raitim, ndai bat laman bai hpyen masa kachyi mi zim wa nna, gat seng nkau bai hpaw wa ai hte masha bai law jat wa nna, muklum kata bai alum ala byin nga sai lam chye lu ga ai.

Nye a Hkristan Makam

2009-04-14T10:50:00.000+08:00

Ngai Jinghpaw Wunpawng Amyu sha tai ai gaw ngai lata la nna tai wa ai n re. Karai Kasang lit shatsam ai majaw she tai wa ai rai sam ai. Dai majaw ngai Jinghpaw Wunpawng Amyu sha langai gaw Karai Kasang ningdat da ya ai Jinghpaw Wunpawng Mungdan hta n kam tim, n pyaw tim nga ra na lit lu sam ai. Nye a Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni matsam mayan rai nna, bumga karing karawng kaw nga nga ai gaw ngai rau n seng ai mi ngu sawn la yang Karai Kasang a lit jaw ai lam hpe ningdang taw ai mi rai na nhten, ngai langai gara mungdan, kaning re ai janmau mi shachyut sha hkawm lu ai mi raitim, Ngai kamsham ai Karai Kasang gaw Nye a Jinghpaw Wunpawng Mungdan hta Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni rau ningngai nga na she lit jaw da nga nngai. Kaning mi chye di na... Jinghpaw Wunpawng Mung hta lai nna lawu Myen Mung mung Jinghpaw Mung n rai sam ai? Karai Kasang gaw shi a gawng malai mungkan ga hpe yu lajang na matu shinggyim masha hpe hpan da ai nga nga ai. Dai rai yang, Jinghpaw Wunpawng amyu masha ngu nna Mungkan ntsa pra nga ra ai gaw Karai Kasang Jinghpaw Wunpawng Mung hpe yu gawn lajang na matu she pra nga ai rai na re. Ngai Hkristan tai ai gaw Karai Kasang a ningdat hpe madat mara hkrang shachyaw na matu she lata la hkrum ai lam rai sam ai. Sumsing Lamu kaw dung nga nna, yakhkak la ai ngarai mungkan hpe hkye la ai lam Karai Kasang n galaw lai wa ai. Shi nan dai ngarai mungkan hta sa nga na she Ngarai mungkan hpe hkye la ai lam daini anhte Hkristan ni sharin achyin la nga ga ai rai nga ai le i?

Ngai du hkawm da ai Uma Hkahku (Daw I)

2009-04-11T13:40:00.011+08:00

Amyu sha yawng a dailup daihpang Uma Hkahku ga, de kalang bai du hkawm kau da ni ai. Myit yu hpa lam hte tsun htailai hpa lamun latsa hte bai nhtang du wa nngai. Laika si laika ngau rau n dang shaleng gwi mat ai majaw sumla hta she mahtai jawm tam yu ga.

Nsam Hkyeng wa nga sai, Mali Hkanu

Tayang Zup Mahkrai

Tayang Zup Mare Ginra

Uma Ga a Asak lam Mali Hkanu

Gumhkawng la ai Sumprabum Mare

Daru hka-yan a Shing-ni

Gwi yang gaw Summwi Panglai sa du jawn yu ga le.

Uma Shagawng a jan shang shing-ni

Tayang Zup Mahkrai

Pyaw dum la nna galaw sha shakut ai gaw n rai na re.

Tayang Zup Mare Ginra

Uma Ga a Asak lam Mali Hkanu

Mali Nmai Zup

2009-03-18T17:15:00.002+08:00

Majoi lagaw e hkridun,
Labau shang ai majun.
Mali hte Nmai lwi hkrat,
Wunpawng Mungdan a masat.
Tanghpre mare e lwi zup,
Wunpawng salum kinjup.
Mali, Nmai zup ginra,
Htoi tu shingkang kaba.
Mali Hpung mai zup ai shara,
Myu sha gindai rai nga.
Mazup kawn shangai ai,
Mali hkanu kaba dai.
Myen Mungdan a sai lam kaba,
Sakhkrung lam hpe shi jaw ya.
Hpang sang Magam e gawda,
Wunpawng sha ni hpe ap ya.
Rem kyem makawp lit jaw da
Labau lit nan nrai hka?

Hpawlat Jinghpaw Wunpawng (Proto Kachin) Daw II

2009-03-15T12:29:00.004+08:00

Dian Htunghking a lam (BC 221 - 220 AD)
Dai Culture ngu ai Dian amyu masha wuhpung ni a lam law law rawng nga ai. Yunnan Mungdaw Kun Ming mare makau na Hka Nawng makau kaw na sinpraw dingdung hte sinna dingdung maga de Kunming amyu ngu ai gaw Di-qiang amyu kaw na pru wa ai htinggaw ni rai nna daini na Jinghpaw Wunpawng ni re ai lam hpe Be amyu masha labau sara Chyang Gyen Chyang wa ka ai (Jinghpo Amyu ni a lam labau laika buk 2006) hta rawng nga ai. Dian Htunghking ngu ai gaw ya yang grai kaba wa ai htunghking rai nga ai. Miwa Mung gaw Dian masha ni a htunghiking rai nga ai:- 1. Makam Mashan jawjau lam, 2. Galaw lu galaw sha lam, 3. Majan e laknak arung arai hpan 12000 daram htu shaw tawn ma ai. Moi na lup 1000 daram hpe mu sawk tam lu ai kaw na rai malu ai re.Mungkan kaw nna grai myit lawm wa ai. Ndai Dian Empire mung ram ram kaba ai re. Anhte sadu ai Shizai Shan shara Kunming mare kaw rai nga ai.

Ndai Dian hta mung Jinghpaw Wunpawng sha ni lawm nga ai lam hpe Dian masha ni a moi na arung arai ni hpe Kun Ming mare kaba na Yunnan Madun gawk hte Kun Ming gawk lahkawng hta madun tawn ai hpe sumla ni hta mu lu nga ai.
Mying shamying ai "Dian" ngu ai mung Jinghpaw ga hta "Dan" ngu ai hte bung nga ai. Miwa nsen hpe Englik hku ka yang "Chang" amyu hpe "Chiang" nga ai hpe mu ai. Dai majaw "Dan" hpe "Dian" ngu ka ang ai, ngu sawn yu ai. Laika ka ai wa Miwa ga n chye ai. Englik hku shanhte Miwa nsen ni ka tawn ai hpe dinglik yu ai lam re. Jinghpaw ga hta Mungdan ngu ai hta "Dan" lawm nga ai. Dam lada kaba ai shara hpe Asia dan, Europe dan nga nna tsun shaga nga ai hpe maram lu ai.

"During the periods of the Spring and Autumn and the Warring States (770 - 221 BC), a time of social upheaval, the three macrogroups experienced great fusion. Some Qiang in Shaannxi and Sichuan were assimilated into the Qin and Shu peoples; the majority of the Pu west of the Yue in Southeast China, mostly into the Huaxia. During this period of flux, the Qiang, Pu, and Yue living in southwest China gradually separated from their fellows in central China due to natural barriers. They kept more of their cultural and linguistic characteristics,and under the subsequent Han and jin dynasties, all of them were called Xinan Yi ("Tribes in Southwest China") in historical record.
Under the Qin and Han dynasties (BC 221 - 220 AD), may new names appeared among the Xinan Yi. Generally, the areas northwest and north east of Lake Dianchi in Yunnan, and those in the west and southeast of Suchuan, were occupied by Bai, Pu and Bai Yue groups. In the west part of the areas inhabited by the Sui, Sou, and Kunming are places mentioned in Jingpo legends of folklore as the home of their ancestors."
(Ndai laika gaw Kachin Research Journal No, I kaw na mahta da ai re.)

Jinghpaw Mung na Refugee Camp

2009-03-12T12:31:00.008+08:00

Myitkyina-Sumprabum-Putao lam yan na Myen Refugee Camp

Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a labau hta buhtawt hkawm ai lam gaw ginru ginsa prat kaw nna daini du hkra ding-run naw rai nga ga ai.Daini na ten gaw anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni Refugee ngu ai shingteng hte buhtawt hkawm ai lam hkrang ningnan rau bai htawt ru hkawm nga ga ai.Laga jasam Mung de Refugee buhtawt kanga hkawm ai lam gaw daini na ten, anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha kata hta Fashion langai zawn she rai nga sai. Jasam Mung de Refugee n kanip hkawm ai ni gaw n chyoi n chye ai ni, prat hpanghkrat ngam taw ai ni zawn anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha kata byin taw nga sai. Anhte Jinghpaw Mung hta nga yak ai majaw, tam lu tam sha yak ai majaw laga jasam Mung de Refugee buhtawt hkawm ai zawn rai nga ga ai raitim, Lawu ga na Myen amyu sha ni a matu gaw Anhte Jinghpaw Mung hta hkai sha loi, shu la loi, tam sha loi nna shanhte a matu Refugee buhtawt shara tai nga ai. Anhte Mung hpe Sutngai ai Mung, Jangai ai Mung ngu nna Anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni shakawn shagrau ga ai raitim, tatut hkrang shapraw jailang ai lam anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hta nau n nga nga ai, Ndai shakawn ga hpe tatut hkrang shapraw , galaw sha ai gaw Lawu ga na Myen amyu ni she rai nga ma ai. Shinggyim masha shada bung ai raitim, atsam n bung ai majaw she rai sam sai. Anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni gaw n-gup aga hte sha mu mada, Lawu ga na Myen amyu sha ni gaw tatut mu mada rai ai she rai sam sai. Myitkyina Muklum hkridun Wanleng Tsi makan dap na, Dr. Gawlu Bu Gam tsun ai gaw, Lawu ga na Myen amyu sha ni Jinghpaw Mung de buhtawt lung wa ai lam shani shagu Tsa (100) lam rai nga ai nga nga ai. Teng na re, Myitkyina-Sumprabum-Putao lam mayan hta Lawu ga na Myen amyu sha ni mare de nna nga ai lam langai sha pyi yu hkrit na zawn she rai nga ai. Jinghpaw Mung ting she nga yang myit yu pyi goi na zawn n rai nga ai. Myitkyina-Sumprabum-Putao lam galaw nga nna buhtawt lung wa ai Myen Mung, Pyinmana, Kyawkpadawng, Tagawng, Pyi, Popa hkan na Myen amyu ni gaw ndai Jinghpaw Mung hta hkai lu, hkai sha loi ai, tam lu tam sha loi, lam galaw lawm ai hta lani mi ks.5000 ngu ai gaw shanhte a matu myit yu n dang ai shabrai ngu she kajai pyaw nga ma ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni gaw tinang Jinghpaw Mung hta tam sha yak, galaw sha yak ai ngu mu ai majaw laga jasam mung de tambram sha hkawm kyin nga ai raitim, Lawu ga na Myen amyu sha ni a matu loi la nga ai hta anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni kajai ai Hkanan mung nan shanhte a matu rai nga ai. Jinghpaw Mung de Refugee lung wa ai, lani mi yawm dik marai (100), Shata mi (3000), Laning mi yawm dik (32000) ngu ai jahpan gaw myit yu hpa kaba sha gaw n rai na sai. Uma Hkahku Ga gaw tut dingnawng anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni yawng a matu Uma Gindai Ga rai nga u ga.

Hkinlum Hpaji Shalat Masing a Ningbaw Wundoi mat sai

2009-02-21T14:01:00.004+08:00

Rev. Chaw Zang Hkawng Lum
Hkinlum Hpaji Shalat Masing a Ningbaw,

Jaw Masat Buga Hkalup Hpung a Hpung Up

Myitkyina, Nawngnang, Jaw Masat Buga Hkalup Hpung a Hpung woi Hpung Up Rev. Chaw Zang Hkawng Lum gaw 17 Feb. 2009 jahpawt 10:30 Am ten hta madu Yesu kaw yup pyaw mat wa sai re.

Sarakaba Rev. Chaw Zang Hkawng Lum gaw Slg. Chaw Zang Dau Hkawng hte (jan Jumhpawk Lum Nyoi) yan a kasha alat rai nna, Myitkyina, Nawngnang, Jaw Masat mare hta 1961 ning April 20 ya shani shangai chyinghkai wa ai re. Rev. Chaw Zang Hkawng Lum gaw Nawngnang Chyum College kaw nna 1987 ning hta L.Th jamau gup la nna Hkahku Mung Ginwang hta 2 ning magam gun lai wa nna, 1990 ning kaw nna Jaw Masat Buga Hkalup Hpung hta Karai magam gun nga ai kanu kawa langai re. Sari lu hpung up aya hpe Myitkyina ginwang kasa hpawng ten 1998 ning October shata 11 ya shani Gies masat htingnu hta hkam la lai wa ai.

Rev. Chaw Zang Hkawng Lum gunhpai lai wa ai magam bungli ni.

1. Hkinlum Hpaji Shalat Masing magam bungli nnan hpang wa ai kaw nna Komiti hta Ningtau Ningbaw magam lit hpe lit la ya let, 2008 ning kaw nna Hkinlum Hpaji Shalat Masing a Ningbaw lit hpe si ten du hkra lit la gunhpai lai wa ai.

2. 1981 ning kaw nna, 1983 ning du hkra, Lamyang mare, No. (1) Lawu Tsang Jawng hta jawng magam gun lai wa ai.

3. Jaw Masat Buga Hkalup Hpung a Amu Madu bungli hpe (17) ning tup galaw lai wa sai.

4. Jaw Rap ginra a Ningtau Amu Madu lit hpe gunhpai lai wa ai.

5. KTC Trustee a Ningtau Ningbaw lit hpe 2006 ning kaw nna si ten du hkra gunhpai lai wa ai.

6. Jaw Masat, Chyarapati, Hkang Bu, Htaw Gaw, Ying Hkaw ginra ni a MCC, KURM, RIDP lithkam bungli hpe 2000 ning kaw nna si ten du hkra lit la gunhpai ai.

7. Mile 8, Mile 10, Alam, Ubyit, Nawnghkying mare ni a Wuloi Sut Ring Komiti ningtau Ningbaw lit hpe 1998 ning kaw nna si ten du hkra lit la lai wa sai.

8. Jaw Masat Buga Hkalup Hpung hta 1990 ning kaw nna si ten du hkra Karai Magam gun wa ai Kanu Kawa langai re.

Laga Amyu sha magam bungli, Karai magam bungli ni hta yawng rau hku hku hkau hkau rai myit su myit rawt woiawn galai lai wa ai Sara kaba re.

Samaw mare hkridun hpyendap na Myen Hpyen la ni Amyu Shayi sha hpe roi rip

2009-01-30T11:16:00.003+08:00

Lai wa sai December 27 shana hkying 7 aten hta Mogawng, Samaw ginra hkridun Myen Hpyen Dap Hk.M.Y (383) na Corporal Soe Tan hte Hk.M.Y (384) na Hpyenma Kyaw Than Win yan gaw Samaw mare na amyu shayi langai hpe roi rip lai wa ai. Mabyin gaw Myitkyina, Sanpra mare na Shanglawt Hkristan Chyum Jawng lung nga ai, Amyu shayi sha gaw shana daw na wanleng rau Samaw dum nta de wa ai shaloi, Hpyen hpyen la yan rau wanleng jawm jawn hkrum ai. Shana daw na wanleng gaw Samaw mare kaw n hkring ai majaw, Samaw mare du wa mahka hta, Dai shayi sha gaw shi na rai ni hpe wanleng kaw nna jahkrat ya na matu Myen hpyen la yan hpe garum hpyi nna, wanleng kaw na gumhtawn yu mat wa ai. Myen hpyen la yan mung dai shayi sha na rai jahkrat ya nna, hkan gumhtawn yu nang ai. Dai ten gaw shana daw hkying 7 daram re ai majaw, nsin sin sai rai nna, Myen hpyen la yan gaw dai num kasha hpe n-gup pat da ya nna nhkyi madi let woi mat nna dai Shayi sha hpe roi rip kau ai lam chye lu ga ai. Ndai manghkang hpe Mogawng Tara Rung de shawk da ai raitim, hpyen dap kaw nna hpyen la re majaw nga nna hpyen tara rung de bai htawt la mat ai. Raitim, ya ten du hkra dai manghkang amu hpe laga mi dawdan jasan ya ai lam n nga shi ai hpe chye lu ga ai.

NINGGAWN SHADIP MANAU POI KABA

2009-01-22T18:22:00.009+08:00

Laiza Muklum hta Feb. 4 - 5 ya laman Ninggawn Shadip Manau Poi kaba hpe galaw na matu grai hkyen nga sai. Ninggawn Shadip Manau Poi shabyin shatai komiti kaw nna, Poi sa manam marai 10000 (mun mi) a matu shara lajang lu sha lajang hkyen da sai lam chye lu ga ai.

AMYU SHA MAGAM HTE JASAT JASA

2009-01-20T15:14:00.002+08:00

Buddha makam hku rai yang, mungkan ntsa asak hkrung ai hpan ni hta shamu shamawt gumrawt hkawm lu ai bawhpan ni yawng gaw dusat (owåm 0g) ngu ai shingteng kata hta rawng nga ai. Dai majaw shinggyim masha mung dusat bawhpan sha rai nga ai. Raitim, shinggyim masha hta masha myit jasat rawng ai shinggyim hte dusat myit jasat sha rawng ai shinggyim ngu shingdaw yu mai na zawn rai nga ai.

Daini gaw shinggyim masha hpe manu rau dawdan wa ai prat rai wa nga ai. Hpa majaw nga yang dusat ni a sak hkrung lam hpe yu yang shangai chyinghkai wa ai, shani shagu na lu sha tam abram sha ai, amyu matu lawhtam hkra mayat maya lam galaw ai, asak kaba wa nna si mat ai. Dai zawn sha anhte shinggyim masha hta mung kanu kawa a hkritung kaw nna shangai chyinghkai wai, jawng lung ten hta jawng lung ai, asak ram wa yang kun dinghku de ai, asak kaba wa nna si mat ai. Ndai zawn dusat rau n shai ai sak hkrung lam rau mungkan ntsa sa pra nna wai mat ai ni law law rai nga ai.

Karai Kasang a Chyum Mungga hta Karai Kasang shinggyim masha hpe hpan da ai yaw shada lam gaw shi a gawng malai tai nna, mungkan ga ntsa hta nga ai tu matu, ru maru, nga manga yawng hpe yu-reng gawn lajang na matu rai ai lam Ningpawt Ninghpang Laika Daw kaba 2 hta shaleng da nga ai.

Dai majaw tinang asak hkrung nga ai lam gaw dusat shinggyim masha a manu hku asak hkrung nga ai kun? Shinggyim majing masha a manu hku asak hkrung nga ai kun? myit yu ra nga ai.

Lai wa sai tsaban 20 ning a shawng daw hta mungkan kaw nna shada manu masat hkat ai lam hta "Nang kadai rai ta.?" (Who are you?) ngu ai ga-san rau masat hkat lai wa ai. Hpa majaw nga yang, dai ten hta amyu langai hte langai gaw shada ring-chying lam n bung ai majaw nang na madang gaw shinggyim majing asak hkrung masha kun? dusat shinggyim masha asak hkrung lam kun? ngu ai hpe madung tawn manu masat hkat ai lam rai nga ai.

Bai, daini shang kabye nga ai tsaban 21 shang wa ai hte Mungkan a shinggyim masha shada manu masat hkat ai lam mung shai mat nga ai. Nang kadai rai ta? ngu ai ga-san kaw nna tinang hkum tinang sharai shangang ai asak hkrung lam de rai mat wa ai. "Ngai kadai rai ta? (Who I am?) ngu ai ngai kadai wa rai sata? Shinggyim jet kun? dusat shinggyim kun? ngu ai ga-san rau tinang hkum tinang shangang ai masa de rai wa ai.

Dai hta daini na prat mungkan ntsa shinggyim masha shada manu shadan hkat ai lam gaw lawan ladan galai shai mat wa nga ai. Daini na mungkan gaw Num/La madang garan ginhka ai lam n nga sai. Lu su/ Matsan, hpaji janmau lu n lu garan ai lam n nga ai sha yawng maren mara sawn nawn mat wa ai mungkan rai nga sai. Shinggyim masha langai a mungkan ntsa sak hkrung lam hta tinang pra nga ai ginra, uhpawng a matu akyu rawng n rawng hpe she madung masat wa nga sai. Tinang pra nga ai, ginra, uhpawng a matu tinang shanglawm ai lam kade nga n nga, akyu ara rawng n rawng hpe manu hku dawdan wa nga ai prat rai nga ai. Dai majaw "Ngai kadai rai ta? (Who I am?) ngu ai ga-san kaw nna "Hpabaw dawjau a ta? (What to serve) ngu ai ga-san hpe daini na mungkan gaw shinggyim masha shada a manu hku san nga sai. Hpabaw dawjau a ta? ngu ai hta tinang shanglawm nga ai shinggyim uhpawng a matu lam lama ma hku shanglawm ai ni chyu rai nga ga ai. Uhpawng a matu shanglawm ai hta daini gaw jet ai Mungchying sha (Good Citizen) ngu ai ga-si rau arawng la nga ga ai. Tinang sakhkrung lam gaw tinang uhpawng, ginra a matu jet ai shinggyim masha sak hkrung lam rai ra nga ga ai. Shinggyim masha, Mungchying sha gaw kadai mung mai tai chyalu rai nga ai. Dai hta, shinggyim jet ai shinggyim masha, Mungchying she jet ai mungchying sha rai na ahkyak nga ai. Daini na ten masha nkau mi gaw Mungchying sha tai nna tinang mungchying sha, uhpung hpe lagaw kabye shara, ting-gyeng akyu ara, arawng aya a matu n-gang shatai shara galaw nga ma ai. Jet ai Mungchying sha, Shinggyim jet ai shinggyim sha a myit jasat gaw Karai jaw lit hte maren tinang uhpung, tinang ginra, Mungdan a ra rawng lam ni hpe jahpring shatsup shatsawm jahtap ai lit la ai myit jasat rawng nga ai.Dai majaw, amyu sha magam bungli gun ai rai shagu, arawng la, gumshem ai baw prat n rai sai. Daini na prat gaw masha hkum ngau shagu amyu sha magam lit hpe lam amyu myu hku gun ra chyalu, gun nga ai ni hkrai rai wa sai. Ngai Rawt Malan Hpyen La, Magam gun ngu na laksan mi tsun na lam n nga sai. Hpa majaw nga yang, daini gaw Makam Masham, Htunghking, Hpaji masa, Mung masa, Sut masa, Amyu sha lam yan shagu hta rawt malan nga ra ai prat rai nga ai. Ndai zawn n hkan rawt malan lu yang mung (Globalization) Mungkan Hproihpra masa ngu ai Hka-hpung kata lup htum mat na lam sha nga ai.

Dai majaw, daini gaw tinang shanglawm rawt malan nga ai lam-yan hta tinang a myit jasat, sat lawat hpe mahtang myit yu nna arawng la ai baw prat rai sai. Magam bungli hpe yu nna arawng la ai baw prat n rai mat sai. Mungkan gaw hpabaw dawjau ai? (What to serve?) ngu ai kaw nna Gara hku dawjau ai?(How to serve?) ngu ai myit jasat, ladat masing hpe sha madung tawn manu masat wa nga sai. Myu tsaw myit rau galaw shagu mung arawng la hpa n rai mat sai. Ladat masing jaw na mung ahkyak madung rai nga ai. Kade mi myu tsaw myit rau galaw ai raitim, ladat masing n jaw yang gaw awngdang lam n lu la ai majaw amyu sha magam bungli galaw ai raitim, daini na mungkan gaw n hkap la wa nga ai. Dai majaw myu tsaw myit rau ladat masing jaw jaw hte galaw lu na ahkyak nga mali ai.

Daini anhte amyu sha ni a Gam Maka mung tinang langai hkrai a amyu sha ginra, uhpawng hpe Gara hku dawjau ai (How to serve?) ngu ai hta she madung nga sai. Mungkan e daini hkap la ai gaw dawjau shagu kaja ai ngu n hkap la nga sai. Shinggyim jet myit jasat, Mungchying jet myit jasat hte awngdang lam de woi sa wa lu ai ladat masing rau dawjau ai hpe she manu shadan arawng la ai prat daini rai nga sai law. Masha kanawng shagu kaja ai n re, tinang ginra, uhpawng a matu akyu n rawng ai rai yang, kaman lila sha rai nga ai.

Hprup La Laka (K.I.C.A)

22 Oct 08

Masin n si ai, Munglai Mawru

2009-01-18T13:03:00.002+08:00

Laiwa sai 1991 ning June shata hta n myit mada ai, Mungdan Shanglawt asuya a makam kaba rai nga ai, Masat (1) mung shawa tsi rung kaba ningngai nga ai shara hta Munglai hka mawru kaba byin wa ai majaw asak si hkrum mat wa ai, mung shawa dawtsa hte myu tsaw share shagan ni a madai nsen gaw daini du hkra amyu sha kata malap n lu naw rai nga ai. Laiwa sai ten Jinghpaw Wunpawng Dakkasu jawngma ni lapran malap n lu kasi ningli tai let, daini ten du hkra mung myit n-gun la shara, jahta ninghpang tai ya nga ai, Dr. N-lam Awng a asak hpe wundoi la kau ya ai dai aten hpe amyu sha kraw kata marit n wai rai nga ga ai. Dai shara hta shanhte hpe adum nga na matu nlung shadaw jun da let masat shagrau da nga ai. Tinang asak lawt daw n myit ai sha, mung shawa hte manaw manang ni a matu asak hpe ap kau let hkye shakut mayu ai Dr. N-lam Awng hte myutsaw share manang ni a marai gaw daini ten du myu sha yawng a matu n-gun da-hpran hpa myit marai langai tai nga na sai hpe myit dum shagrau dai nngai.

Hpawlat Jinghpaw Wunpawng (Proto Kachins) (daw I )

2008-11-05T14:08:00.007+08:00

Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a labau maumwi hta Majoi Shing-ra bum kaw na yu hkrat wa ai nga nna gamung aga hte tsun hkai wa saga ai. Raitim daini gaw labau sakse ni rau bai nhtang hkai wa ra nga saga ai. Lai wa sai BC 221 - 220 AD ten hta Dian amyu ngu ai ni gaw ya ten na Yunnan mungdaw grup-yin hta grai hkikhkam lai wa sai lam Miwa Labau sara Chyang Gyen Chyang wa ka shapraw da ai hta mu lu nga ai. Dai Dian amyu ngu ai ni gaw daini na Jinghpaw Wunpawng ni re lam shi a (Jinghpo amyu ni a lam labau laika buk 2006) hta rawng nga ai. Miwa Mung gaw Dian masha ni a htunghking rai nga ai, makam masham jawjau lam, galaw lu galaw sha lam, majan e laknak arung arai hpan 12000 daram htu shaw tawn ma ai. Moi na lup 1000 daram hpe mu sawk tam lu ai kaw na rai nga ai. Mungkan kaw nna mung grai myit lawm wa nga ai. Dai hta dai Dian Empire ten lang lai wa ai arung arai ni gaw daini na Jinghpaw Wunpawng sha ni kyem mazing lang nga ai Manau maka ni, arung arai ni rau bung taw nga ai hpe mu lu ga ai.
Ndai Hpawlat Jinghpaw Wunpawng (Proto Kachins) rau seng ai labau sakse sumla ni hte documentation ni hpe daw hte daw matut manoi shakut mara mat na re. (Ndai daw gaw Wunpawng Sawk Dinglik Lik-laika - Kachin Research Journal kaw nna mahta da ai re.)

Laiza Muklum hta Damya manghkang langai byin

2008-11-05T13:53:00.004+08:00

Laiza muklum kata hta 3 Nov. 08 ya shana maga 8:35 pm daram hta Damya mya ai manghkang langai byin ai lam chye lu ga ai. Miwa dingla hte dinggai yan gumhpraw galai sha seng hpaw ai kaw shang mya ai re lam chye lu ga ai. Ndai damya shang mya ai seng gaw laiwa sai 1999 ning laiza mare nnan an wa ai ten kaw nna tsi dut sha let, gumhpraw galai sha nna shaning na na nga nga sai seng re lam chye lu ga ai. Bai seng madu yan la gaw Miwa mungchying sha rai nga ai. 3 Nov. 08 ya shana de 8:35 pm daram hta Ye Thiek, Ye Zaw, Thura, Kyaw Tet Oo ngu mying ai, Myen la marai 4 gaw gumhpraw galai na nga nna Miwa gumgai jan sha nga nga ai ten hta shang wa ai. Dai Myen la marai mali gaw gumhpraw galai hkyen ai zawn rai nna kalang ta seng chyinghka hpe jahkrat la kau nna damya mya ai lam chye lu ga ai. Seng madu Miwa gumgai jan hpe kan kaw nhkyi rau galun ya dat ai majaw marawn ai nsen hpe makau grup-yin kawn na nna jawm rim ai majaw Damya mya ai Myen la marai mali kaw nna marai (2) hpe gaw dai jang nan Laiza balik ni rem la lu nna, marai langai mi hpe gaw hkan rim la lu ai hte Laiza balik dap hta rim rawng da ai lam chye lu ga ai. Ndai Damya mya ai Myen la ni gaw Laiza muklum kata Shaprai Masum Leng gawn sha na nga ai Myen la ni re lam chye lu ga ai. Ndai zawn byin ai amu gaw laiwa sai shaning hta mung Millionair Gumhpraw galai seng kaw kalang byin lai wa sai lam hpe mung chye lu ga ai.

48 ning hpring KIO masat nhtoi

2008-10-27T11:10:00.003+08:00

Lai wa sai 1960 ning October 25 ya shani gawde hpang wa ai Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (Kachin Independence Organization) gaw 2008 ning October 25 ya shani (48) ning ladaw hpring sai hku re. 48 ning hpring KIO masat nhtoi hpe Wunpawng Mungdan kata Ginwang Ginjaw Ginra shagu hta KIO party hpung shang masha ni shanglawm let masat hpawng hte rau hpung shang ningnan ni ga shaka la ai lam ni hpe galaw ai lam chye lu ga ai. KIO a ginjaw ginra Laiza Muklum hta mung Golf ginsup shingjawng poi, Gawdin ginsup shingjawng poi ni hte rau KIO masat nhtoi hpawng hte Hpung shang nnan ni a Ga shaka hkam la ai lam ni galaw ai hpe chye lu ga ai. KIO masat nhtoi masat, Ninggawn daju KIO party ting-nyang up a ninggang kashun gawdin poi hta hpung 8 shanglawm ginsup ai hta Dailawn Rung hpung ni ninggang dip la lu ai lam mung chye lu ga ai.

Maran (Genealogy of the Maran clan) laika buk pru sai.

2008-10-24T14:53:00.003+08:00

Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a matu kabu hpa laika buk langai pru wa sai. Dai laika buk gaw Maran amyu lakung lama ni a labau hpe azin ayang mahkawng ka sumhting da ai Maran (Genealogy of Maran Clan) ngu ai laika buk re. Ndai laika buk gaw Maran amyu lakung lama ni a lam hpe zaiwa, Lhovo, Lachik, Rawang, Lisu, Jinghpaw aga shaga ai salang ni marai 11 a matsing sumhting wa ai maran labau lam-ya ni hpe Sara kaba Pungga Ja Li kaw nna kahkyin mahkawng ka da ai laika buk re. Ndai laika buk hta Maran amyu lakung lama ni yawng Ya Hkrung manau dum ai lam hta hkrum ai lam hpe amyu ga shagu hta lawm nga ai lam madi madun da nga ai. Ndai laika buk gaw page 280 htat nna size gaw 6"x8" rai nga ai.

Myen Balik ni Rubber pala gap sharin shamawn

2008-10-23T13:23:00.004+08:00

Myen Mung kata na Myen Balik ni gaw ya ten hta Rubber pala gap sharin shakyang shamawn nga ai lam chye lu ga ai. Ndai Rubber pala sinat ni hpe Russia ni garum jaw ai lam mung chye lu ga ai. Jinghpaw Mung, mare daju Myitkyina Muklum kata Myen Balik dap (5) hte post (11) nga ai kaw na Myen Balik ni mung 22 Oct 2008 kaw nna ndai Rubber pala gap sharin shamawn ai lam hpe galaw nga sai lam chye lu ga ai. Ndai zawn re ai lam gaw Myen Hpyen Asuya kaw nna Myen Mung Mungchying Uphkang Dap hpe madung tawn shagreng sa wa na masing masa jahkrat ai lam re hpe chye lu ga ai.

Jinghpaw Mung de Asia World Company ni Shara la wa

2008-10-19T13:19:00.003+08:00

Lai wa sai bat kaw nna, Manmaw Namhkam lam hta lam kang hta ai lam galaw wa sai. Ndai Kang hta ai hpe Manmaw Namhkam lam na Kawng Ja Yang mare makau Chya-ri hka mahkrai hta shara jahkrat nna hta ai lam chye lu ga ai. Lai malai mawdaw hte cycle ni hpe kang hta la nga ai lam chye lu ga ai. Ndai lam hpe Asia World Company kaw na galaw nga ai lam hpe mung chye lu ga ai. Ndai masing hpe 3 ning contract la dai sai lam hpe mung chye lu ga ai. Ndai zawn rai kang hta ai lam hta lai malai yawng hpe adip arip rai hta nga ai majaw buga masha ni a lam wa lai sa lam hta grai myit dutdang ai hte yak nga ai lam hpe mung na chye lu ga ai. Mare langai hte langai shada htingbu wawm pyi yak nga ai nga nna buga masha ni tsun nga ma ai.

Hkriq Ginra (Web) nnan langai bai pru sai.

2008-06-11T18:51:00.004+08:00

Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni lapran hta shiga htinglet lam hte seng nna hkriq ginra ntsa n law la nga ai. Nga nga ai hkriq ginra(web) ni mung shiga htinglet ai lam hta n dang n la rai galaw shakut nga ra nga ga ai. Ndai zawn re ai ten hta anhte Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni hta kabu hpa hku nna Bum Sumshi ngu ai media group kaw nna Hkriq Ginra (Web) nnan langai hpe shalun dat sai lam chye lu ga ai. Ndai Hkriq Ginra hkringdat gaw bumsumshi.com rai nga ai. Ndai Hkriq Gin ra hpe Sammung Jinghpaw Wunpawng Ramma nkau ni hte rau Ramma ni myit rawt let jawm galaw ai re lam chye lu ga ai. Ndai web hte seng nna hpaji jaw la na matu mung hpyi shawn nga ma ai.

No.1,Vol. 5 Ningtawng Journal pru sai.

2008-04-30T10:53:00.001+08:00

2002 ning kaw nna shapraw hpang ai Ningtawng Journal laika hpe ya Vol-5 No.1 lang bai shapraw da ai lam chye lu ga ai. Ndai Ningtawng Journal hpe ya ten Ningtawng Pulishing House kaw nna lit la dip ai rai nna, ndai lang kaw nna shata shagu ding-yang shapru mat wa na re lam mung chye lu ga ai. Anhte amyu sha kata shi laika, magazine, journal ni hpe grai shapraw nga ga ai rai timung ding-yang shapraw lu ai lam n nga ai hpe mu lu ai. Ndai lang na Journal hta ka shalawm da ai laika ngau ni gaw Rev. Nngai Gam (Mungbawng Hpaji), Dr. N-gan Tang Gun (Wuhpung wuhpawng a Gam Maka), Shawnghtawk Tsingpan (Mung maden ninghkap gasat poi na amyu shayi ni- 1885-1900), Rev. Palawng Naw Tawng (Dingda Africa a N-goi Latum - Diesmond Tu Tu) hte laga laika ngau ni rau buga shiga ni ka shalawm da ai hpe mu lu ga ai. Ningtawng Journal langai hpe Myen gumhpraw ks.500. Miwa yuan 3 rau dut shabra ai lam hpe mung chye lu ga ai.

Shweli Modo Balik Rung kaw Bawm(Boom) kapaw

2008-04-27T21:37:00.001+08:00

Daina de Miwa hkying 4 hte 5 lapran daram hta Miwa Mung Shweli muklum na Shweli Modo gawnhkang Balik dap kaw n-gun kaba ai Bawm kapaw ai lam byin ai hpe chye lu ga ai. Shweli Modo Gawnhkang Balik dap a lawu htap kaw kapaw ai lam re hpe mung chye lu ga ai. Kapaw n-gun grai ja ai bawm re lam hte ndai bawm kapaw ai hta masha langai si hkrum nna marai 2 hkala hkrum ai lam hpe mung chye lu ga ai. Si hkrum mat ai wa gaw bawm n-gun grai ja ai majaw hkumtsawp mang pyi yawng ayai aya rai mat ai lam hpe mung chye lu ga ai. Ndai lam hte seng nna kadai ni re hpe sakse n lu shi ai hte sawk sagawn nga ding-yang re ai lam hpe chye lu ga ai. Bai Miwa - Myen ga jarit lam mayan hte pru shang chyinghka ni hta laja lana jep sagawn nga ai lam hpe mung chye lu ga ai.

Miwa Mung na Jinghpaw Mare ni htawt sit hkrum

2008-04-26T15:51:00.000+08:00

Miwa Mung Janghkawng lahta, Shing mare lahta, Kongsung mare grup-yin na Jinghpaw mare(10) jan hpe Miwa asuya, kaw nna Kongsung Dem (hka madim) galaw na matu mare ni hpe htawt sit kau shangun ai lam chye lu ga ai. Ndai htawt sit hkrum ai mare ni hta Jinghpaw mare hte Sam mare ni lawm nga ai. Jinghpaw mare ni hpe gaw Jinghpaw Mung, Maijayang hte Miwa mung Larwan mare lapran KIO dapdung (16) ginra makau kaw Larwan Kongsung mare ngu de ya nna htawt sit shara jahkrat kau ai lam chye lu ga ai. Sam mare ni hpe gaw Nongchyu mare makau Nongpa mare hta htawt sit shara jahkrat jaw ai lam chye lu ga ai. Ya ten hta ndai mare nnan de htawt sit nga hpang nga sai lam hpe mung chye lu ga ai.

Ningbaw Kaba Maran Brang Seng (13 ning ladu hkrum)

2008-04-25T17:24:00.000+08:00

Ningbaw Kaba
Maran Brang Seng
(13 ning ladu hkrum masat)
@Nor Koo

KIO/KIA hpe woi-awn lai wa sai Nb. Kb. Maran Brang Seng gaw 2007 ning August shata 8 ya hta mungkan ntsa na wundoi mat wa ai gaw shaning 13 ladu hkrum sai. Shi n nga mat sai. Shi hpe n mu mada sai. Raitim, shi ayan tsun tsun re ai mungga langai gaw tinang gammaka tinang dawdan hparan ngu ai self-determination rai nga lu ai. Dai mungga gaw masha si tim, asak naw hkrung nga lu ai. Daigaw, laiwa sai shaning 200 lahta de, Pyintit Rawtmalan (French Revolution) ten hta Paris lam lamaw ntsa ni hkan mungshawa masha ni marawn jahtau ai "Liberté! Égalité! Fraternité!" ngu ai "Liberty! Equality! Brother-hood!" hpungtang kashaw nsen (reverberation) matut rai nga ai, ngu yang n shut nhten!
French Revolution, American Revolution, Indian Revolution, Miwa Rawtmalan, Myen Rawtmalan, Kachin Rawtmalan zawn re ni yawng gaw tinang gammaka tinang dawdan hparan lu na matu kapaw pru wa ai hkrai, rai nga ma ai. Gashadawn, July 4, 1776 America Shanglawt ndau shabra laika (The Declaration of Independence) hpe yu yang mung, "We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their creator with certain unalienable rights, that among these are life, liberty, and the pursuit of happiness.", ngu da ai. American rawtmalan labau gaw 1620 AD hkan na hpang wa sai, rai nga ai. Rawtmalan ngu ai Revolution hpe John Adams tsun ai gaw "The Revolution was affected before the war commenced. The Revolution was in the minds and hearts of the people." American gumsan magam John Adams tsun mayu ai "rawtmalan" gaw "majan n byin shi yang, rawtmalan gaw shawng byin pru nhtawm, dai rawtmalan gaw shawa masha dawwa-dawtsa myit masin, salum kata hta rawng shajang nga nga ai. Rawtmalan ai kaw nna majan de bai lahkam wa ai, rai nga ai. Majan shagu rawt malan n re. Rawtmalan shagu gaw majan re. Rawtmalan hpan hpan nga nga ai. Rawtmalan shagu laknak lang ai n re. American rawtmalan gaw mungshawa akyu-ara matu ninggam hte ninggam jat lung mat wa ai hkrai, rai nga ai. Hkring mat ai, htingnut mat ai, yawm mat ai, mat mat ai n nga nga ai.
Kachin ni na madang masa, Political Stands hpe British Colony prat grup-yin ten kaw nna mabyin masa labau ni hpe bai galam hpaw asoi yu ga. Dai shawng shawng de na gamung hpe gaw n dup shi ga. Chying-hkraw galu ai. Dr. Gordon S. Seagrave, John L. Christian ni gaw Kachin hpe "The Kachins were fast chopping themselves southward through the Shans and Burmese, and if the British had not taken over Burma, they would have by this time been unquestioned masters of the country.", ngu da ai hpe maram lu na re. Daihte maren dai ten na Kachin duwa ni madang masa political control hpe Dr. Ola Hanson bai ka matsing da ai gaw, "The Kachin Chief lived in his mountain fortress, from which he sent his subordinates to collect taxes or levy blackmail on the Shans and Burmans in the lowlands. If there was any delay in payment, or if they showed any spirit of in-subordination, the robber chief took quick vengeance, raiding their villages or imposing a heavy fine in grain, cattle and money. It is only the British rule that has put an end to their conquests, and established peace and order among the hills".
Kachin duwa ni gaw Kachin lamuga gaiwang hta jumtek uphkang ai, rai nga ai. Ahkun hkanse hkawn bang jaw ra ai. Myen, Sam sha n ga, tinang Kachin ni mung, tinang nga ai gaiwang ginra na Kachin duwa hpe ahkun hkanse hkawn bang jaw ra ai hkrai, rai nga ai. Ndai ten hta India Singpho, Miwa Jinghpawsu, Myen Kachin ngu nna lamuga hpe ga karan n hkrum ga ai. Htinglu-htinglai, shang shang pru pru rai, Kachin htung-hking hte makai shabawn tawn da hkrum ai ni, rai nga ai. Kachin ni mung shadada gumlau gumsa majan, duwa shadada nut hkat ai majan ni mung nga nga ai. Lahpawami tsun tsun, tinang gammaka tinang hparan ai Kachin ni hkrai, rai nga ma ai, ngu yang n shut nhten!

British ni shang wa ai ten hta bai yu ga. Hugawng pa na Nam Yung ginra gaw Jinghpaw duwa ni uphkang jumtek tawn ai ginra chyinghka lailam langai rai nga ai. Jinghpaw duwa ahkaw ahkang n lu ai ni kadai ninghkring kadai hpyen hpung mung n lu lai nga ma ai. Ndai mabyin hpe Capt. ST. John. F. Michell gaw, "Nam Yung is our frontier village, and the Singphos will not allow any one to pass beyond it. Captain Jenkins was stopped at this village in 1869 and ordered to return", ngu da nga ai. British hpyendu Capt. Jenkins hte shi hpyenhpung ni hpe ninghkap nhtang shabawn kau dat lu ai Jinghpaw duwa na daru-magam gaw kade asak hkrung nga ai, bungli galaw nga ai, ngu ai hpe maram sawn yu yang, shing-ran mu lu nga ai. Kachin ginra shara shagu ngu na sinpraw, sinna, dingdung, dingda ting hta Jinghpaw duwa ni tinang lamuga hpe makawp maga political control ngangngang nganga ai hpe, mu lu ai.
Lahta maga ngu na de gaw, "Kachin Bai Pra Mali-Nmai Ginra" rai nga ai. Kachin Uma Ga rai nga ai. Ndai Mali-Nmai ginra gaw Kachin ni Tibet Sinpraw lamuga jarit (the borderland of eastern Tibet) hte Szechuan sinna lamuga jarit (the western Szechuan) hkan kaw nna dumbri-dumbra, ashawng-ahpang, ayai-aya, gashun-gashe, gayau-gaya ginru ginsa yu hkrat wa nhtawm, bai wa hkrumzup hkat nna prat shanat bai de nga ai Uma Ga shara rai nga ai. Mali-Nmai ginra gaw kade-nde na hpyen tsan ai shara, laksan shara zawn nga ai shara langai mi, rai nga ai. Myen hkawhkam Bagyidaw hte Shwebo Min (Tayawady Min) ten ladaw ni hta British Ava Nepyidaw kaw sa nga ai Lt. Colonel Henery Burney gaw Mr. H. Macnaghten (Secretary to the Government of India) hpe ka shagun ai laika hpe yu yang, dai ten na Hugawng Maikwon (Mainghkwan) na Kahkyen Duwa Tsaubwa gaw Tare Phoung Noung ngu ai Jinghpaw Duwa jumtek up ai lam ka da nga u ai. Myen gaw Jinghpaw hpe "Theinbau" ngu da nga ai.
Myen hkawhkam ni Banmaw Myowun, Mogawng Myowun ngu nna Kachin ginra shara de mungmasa ruhkrawn (Burmese monarchy political power penetration) lung bang wa ai. Hugawng ga de ja ahkun hkanse (his rate of tribute was two tolas of gold per house hold) lahkawn shinggyin hta na matu lung wa ai U Sitke hpe Nding Ga ginra kaw sat hkrum mat ai. Dai hpang kaw nna Myen ni Hugawng ga ahkun hkanse n hta mat sai ginlam hpe, British prat hta Hugawng ga e tawng-uk galaw ai Kawlu Ma Nawng tsun madi da nga ai. Ava na Myen hkawhkam ni sharawt tawn da ai Mogawng Myo Wun Maung Gya Byoo hpe dai ginra kaw na mungshawa masha ni n ra ai majaw myowun Maung Gya Byoo na baw hpe tawk kahtam sat kau ai du hkra, rai sai hpe mung Li La Gogoi (M.A; Ph.D) wa tsun tawn nga ai. British ni shang wa ai ten hkan, Mogawng ninghtawn grupyin ni hta Jinghpaw dumagam kaba 3 hte Jinghpaw duwa marai 28 nga ai lam hpe W.A. Hertz tsun da nga ai. Jinghpaw nta langai mi hta nta dinghku masha 20 kaw nna 30 grup-yin nga ai lam mung madi madun da nga ai. English dushang wa ai ten hta na Mogawng Amat Chok Maung Kala mung sat kau hkrum sai. Dai hpang, Manmaw na Mogawng Myo-ok hku lung wa ai Maung Tun Gyaw mung English hpyendap ni bai n nga jang, Maung Tun Gyaw gaw Manmaw de bai nhtang yu mat wa nu ai hpe, tsun da nga ma ai. Myen hkawhkam na Manmaw myo-ok hpe mung G. W. Dowson gaw, "The Kachins controlled the trade-routes and terrorized the town, and the authority of the Burmese government was merely nominal.", ngu da nga ai. Sam mungdaw ginra de nga yang mung, Kachin Substate madu lu ai ahkaw ahkang du hkra, rai mat wa sai hpe ahtik labau hta mu lu nga ai.
No.1 mungkan majan htum wa ai 1918 hta sha pyi, mungkan majan rawt ai Jinghpaw hpyenla marai 428 tup rai nga ai. 1935 hta she, Myen ni hpyendap de hpyenla tai shang hpang wa ai, rai nga ai. No.2 mungkan majan ngut wa de sinat laknak lang Jinghpaw hpyenla yawng 12,000+ re ai lam hpe Peer wa tsun da nga ai. No.2 mungkan majan ngut ai hpang Jinghpaw hpyenla mun mi ram hte tinang mungdaw mungdan hpe atsawm makawp maga, tinang gammaka tinang dawdan hparan lu ai ginjang rai nga ai. Ndai ram law ai hpyenla ninggun jahpan majaw Gen. Aung San gaw Jinghpaw hpe grai ahkyak kaba sawn ai. Myen lahta de nga ai laknak hpai Jinghlpaw hpe tsang ai, rai nga ai. Kachin mung Panglawng Conference hta, tinang gammaka tinang dawdan hparan la lu na matu, shanglawm myit hkrum gasadi nga hkat saga ai raitim, ndai Panglawng gasadi hta chyawm myit hkrum da ai ginlam ni gaw, "Hkarap ngut, dawhkrawng kabai" ngu ai hku tai mat hkrum ai hpe, mu lu nga ai. November 15, 1949 hta hpaw shabawn ai Pawngyawng National Defence Force (KNDO Naw Seng) hpung na Jinghpaw hpyenla marai 300+ hte Srilanka, Gandhi zuphpawng kaw nna No.2 mungkan majan ngut ai shaloi na bai hpaw masat da ya ai hku nna nga wa ai Jinghpaw hpyendap ni gaw amyu hte mungdan matu akyu n pru nga ai sha, htum mat sai hpe mu lu ai.
Tinang gam maka tinang hparan ngu ai gaw Nyawng Napin NC na pru wa na Ningpawt Ninghpang Gawda Tara hta kade mi lawm lu na kun?, ngu Nb. Kb. Maran Brang Seng n nga mat sai 13 ning ladu hkrum hta Ningbaw kaba hte hkrat-sum mat sai shareshagan ni yawng hpe myit dum hkungga dat ai hte hpawn, 1869 ning na Kachin Political Stands, Political control situation hte 2007 ning duhkra na mabyin ahtik labau lami-laman kadun hpe gan galam hpaw asoi mada yu let 13 ning ngu ai gaw jahkring-jahkra mani-mana zawn sha hpungtang ngoi kashaw kahtap nga ai @

shawng de kaning bai rai na?

2008-04-24T18:48:00.000+08:00

HKRINGHTAWNG SHACHYAW AI AMYU

2008-04-20T11:50:00.000+08:00

Anhte amyu sha ni gaw amyu, htinggaw mying hpe lakap nna ban hte ban hkringhtawng shachyaw ai amyu ni rai ga ai. Marip htinggaw ni gaw laga myithkawt de galai mat na lam n nga ai. Mi na kaji kawoi ni a amyu mying hpe sha ding-yan hkringhtawng shachyaw let kaji kawoi ni a labau lasang hpe makawp maga lit la ai amyu ni rai ga ai.

Laiwa sai ten hta Manau ngu ai gaw jadip jahpang madu ai, Daru Magam madu ai htinggaw ni sha nau ai re. Manau nau lu ai ngu ai gaw Jadip Jahpang, Daru Magam Madu ai ni ngu tsun mayu ai lam rai nga ai. Daini amyu sha ni Manau nau ai amyu ngu ai lam gaw Daru Magam Jadip Jahpang Madu ai amyu ni rai ai lam hpe shaleng nga ai lam rai nga ai. Daini gaw Mungchying shawa manau hpe nau nga saga ai. Dai majaw anhte Mungchying sha ni yawng gaw jadip jahpang madu ai,Daru Magam amyu ni nan rai nga sai.Mungchying Manau gaw anhte amyu sha kata lachyen lahka n nga, gahkyen gumdin ai lachyum nan rai nga ai.

Ndai zawn re ai Manau Hkringhtawng hpe anhte a kaji kawa ni gaw ban te ban anhte amyu sha ni hpe hkringhtawng jaw da manit ai. Laiwa sai ten hta anhte amyu sha ni a jiwoi jiwa ni ga laika hkrang n lu ai raitim alik laika, n-gup gamung rau anhte amyu sha ni a ginru ginsa yu hkrat wa ai lam ni hpe ban hte ban ginlen ya lai wa ai majaw, daini du hkra anhte amyu sha ni gaw labau hkik ai amyu, ginru ginsa hting ai amyu ngu nna ngang ngang tsap nga lu nga ai. 1895 ning May (5) ya shani hta anhte amyu sha ni gaw alik laika, maisau laika lu ai amyu tai let, mungkan ntsa labau shang jahpang shang ai amyu ni rai nga saga ai. Ndai lam ni gaw anhte a kaji kawa ni anhte amyu sha ni hpe hkringhtawng wunli jaw d ai lam nan rai nga sai. Laiwa sai 1950 ning grup-yin hta anhte amyu sha ni a laili laika gaw tsang (8) madang hta tsang laika hku nna jawng kaw sharin lu ai madang rai lai wa sai. Ndai hkringhtawng ni hpe daini pra nga ai anhte amyu sha ni awng gaw lanang hkap hkra hkringhtawng matut na lit kaba lu ai ni rai nga ga ai.

Laiwa sai ten hta anhte amyu sha ni a lamu ga ginra de maden hpyen English hte Japan ni shang kabye laiwa ai ten hta anhte a Kaji Kawa ni gaw asak du dawq saihkawq let, tinang lamu ga ginra hpe makawp maga laiwa ni ai.

Hkringhtawng shachyaw ai lam gaw, mi na hta grau law htam hkra rawt jat hkra galaw ai lam rai nga ai. Jiwa ni jaw da ai hkringhtawng grau law htam hkra rawt jat hkra makawp maga lit la hkringhtawng shachyaw ra ai lit gaw daini pra nga ai ang ngai yawng a lit kaba nan rai li ai. Moi na anhte amyu sha ni a labau hta hkrnghtawng shamat ai ni hpe gaw hpawwawm hpawdam ngu masat let, tinang nta shaga la nna myam shatai lai wa sai. Dai majaw, daini pra nga ai anhte amyu sha ni yawng mung jiwoi jiwa ni a hkringhtawng hpe lanang hkap, hpunda dep hkra n lu shachyaw ai rai yang, manang ni a shawun npu na mayam amyu ni tai wa ra na ga ai.

Jiwoi Jiwa ni ginlen jaw da ya ai hkringhtawng hpe lanang hkap hkra rawt jat hkra, ngang kang hkra, amyu sha ni yawng myit hkrum myit ra ta gindun let, lit la gunhpai ra nga ai law. Manau Hkringhtawng lu ai amyu, Manau dum ai amyu ngu nna, ngang ngang tsap lu hkra Manau Hkringhtawng hpe shachyaw sa wa ga law..

Hprup La Laka

Tsuhtat Shiga

2008-04-18T14:57:00.000+08:00

Hkahku Mung Ginwang a Ginru Ring 10 ning Masing hta magam gun nga ai, Hkahku Mung Ginwang, Sumprabum Buga Hpung a Hpungup Sara Kaba Rev. Daqsan Tang a Shayi sha hpungdim Saranum Daqsan Nem Ra (asak 27) gaw 17 April 2008 ya shana hta Myitkyina Dapkawng nta kaw Madu Yesu hta yup pyaw mat wa sai lam yawnhkyen shiga na lu ga ai. Saranum Nem Ra gaw Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik, Nawngnang kaw nna 2006 ning hta B.Th rau awng pru nna Karai magam gun nga ai Saranum langai re. Shi gaw Sumprabum Buga hpung hta KBC hte Hkahku Mung Ginwang ginrun nna galaw ai Ginru Ring 10 ning masing hta Chyum Jawng awng pru ai hte rau Karai magam gun nga ai saranum re. Shi gaw Karai magam gun nga ai ten machyi makaw hkrum wa nna Myitkyina,Dapkawng nta kaw tsi tsi lajang nga ai ten 17 April 2008 ya shana Madu Yesu kaw yup pyaw mat wa ai re. Shi a tinang ginra kaw dawjau ai magam ni hpe ndai blog kaw nna hkungga jaw dat nngai.

Myitkyina MCC - I Grade - I tsang masat hkrum ai lam

2008-04-16T19:19:00.000+08:00

Myen mung hta Computer sharin ai lam hte seng nna mying kaba dik hte n-gun kaba dik tsang hta lawm nga ai, Myanmar Computer Company Ltd. (MCC) kaw nna Myen mung ting ginra (Franchise Center) law dik hpaw nna sharin nga ai. Ndai hta Myitkyina kaw mung Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni madu ai, Wings Computer Group kaw nna lit la let, Myitkyina MCC - I hpe Franchise Center hku nna laiwa sai 1995 kaw nna hpaw hpang da nga ai. Ya ten Myen mung ting MCC center 79 hpaw da nga sai. Dai Center ni hpe MCC ginjaw kaw nna Grade 1, 2, 3 masat nna madang masat da ai lam hpe chye lu ga ai. Dai hta laiwa sai feb. shata hta MCC ginjaw a shaning shajup hkrumzup hpawng kaw Myitkyina MCC - I center hpe Grade - I madang masat shagrin ya ai lam chye lu ga ai. Ndai Myitkyina MCC - I ginra hpe sharin hkam la ai jawngma n-gun, sharin hpan, sharin ya ai madang ni a ntsa masat ya ai lam chye lu ga ai. Ndai zawn masat hkrum ai majaw MCC kaw nna hpaw sharin course ni hpe tara shang hpaw jat sharin na ahkang lu ai lam hpe mung chye lu ga ai.

KBC Nbapa Ramma Zuphpawng na bra wa ai Maijayang Ramma ni hkala nba hkrum

2008-04-13T11:39:00.000+08:00

Nbapa mare hta galaw ai 7 lang na KBC Ramma Shawa Zuphpawng kaw nna nhtang wa ai, Maijayang Ramma ni jawn lawm ai modaw galau nna hkala nba hkrum sha ai lam shiga chye lu ga ai. Nbapa mare kaw nna Maijayang mare de nhtang wa ai hta Maibat mare makau kaw Ramma marai 20 jawn lawm ai modaw gup nna 3 lang daram gayin galau mat wa ai lam chye lu ga ai. Ndai zawn modaw gup galau ai hta Ramma marai langai sha hkala nba n hkrum sha ai sha lawt wa ai lam chye lu ga ai. Ndai hkala nba hkrum sha lawm ai ni hta Maijayang mare na Ramma shayi sha langai kalang ta si hkrum mat ai lam yawnhkyen shiga na lu ga ai. Ngam ai marai 18 gaw tsi rung hta tsi tsi lajang hkam la nga nna, dai hta na marai lahkawng gaw laja lana hkala nba hkrum sha nga ai lam hpe mung chye lu ga ai. Ndai shiga na lu ai ni yawng akyu hpyi myit dum garum ga.

B.C prat na Manau Shadung mu tam sai

2008-04-11T12:07:00.000+08:00

Mungkan ntsa hta Jinghpaw Wunpawng Sha ni a laklai ai htunghking maka hte manawt dingsawt gaw Manau rai nga ai. Manau hkringhtawng hpe Mungkan ntsa Jinghpaw Wunpawng amyu ni sha lu ai. Lahta na manau shadung sumla gaw Miwa Gumsan Mungdan, Yunan Mungdaw Bao Shan mare hta mu tam la ai, BC 221 - AD 220 ning ten na Manau shadung sumla rai nga ai. Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha ni gaw B.C prat kaw nna, Manau Nau let ngapra nga sai lam sakse sakgan majing hte hkrak mu lu nga sai. Manau gaw Jadip Jahpang Madu ai, Daru Magam lu ai ni sha nau ai baw re. Dai re majaw Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni gaw Jadip Jahpang Madu ai, Daru Magam rawng ai amyu re lam hpe kadai n mai nyet kau nga ai.

Jinghpaw Wunpawng Sha ni a Mauhpa Makam Masham

2008-04-11T11:40:00.000+08:00

Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik a 75 ning hpring Lungseng Jubili ten hta Yesu hpe hkam la kamsham nna hkalup hkam ai masha 2899 tup Mali hkanu hta hkalup hkam la ma ai. Ndai Jubili poi hta sa du ai, ATESA (Sinpraw Dingda Asai Dan Chyum Hpaji Hpung) a Executive Director, Dr. Sienje Merentek-Abram gaw shi prat hta na mung n na ga ai, raitim "daini myit hte chyawq tatut sa mu ai majaw nanhte Jinghpaw Wunpawng Sha ni a Makam Masham hpe gaw Mau na daram ngangkang ai lam hpe mu lu ai hte Karai Kasang a chyeju hpe Shakawn nngai," nga nna tsun ai.

Shawng nnan na Shagrau Janmau Munu (Doctor of Divity) lu gup ai

2008-04-11T00:19:00.000+08:00

Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hta shawng de n nga yu ga shi ai Shagrau Janmau Munu (Doctor of Divinity) hpe Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik (Nawngnang) hte (Kutkai) Chyum Hkawlik lahkawng ginhpawn nna, Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik a 75 ning hpring Lungseng Jubili ten, Jawng yu poi kaba rai nga ai 29 March 2008 ya shani Sara Kaba Rev. Lahtaw Gum Se hte Sara kaba Rev. Maji La Ja yan hpe jaw shagrau dat ma ai. Ndai Shagrau Munu Janmau (D.D) jaw shagrau ai hta tingnyang de dung lawm ai Doctorate marai (9) rawt tsap hkungga jaw let jaw shagrau ma ai. Jaw shagrau hkrum ai Sara kaba yan hta Sara Kaba Rev. Dr. Lahtaw Gum Se gaw Jinghpaw Wunpawng Chyum jawng hta 1966 ning kaw nna 1993 ning du hkra Jawngup magam lit hpe gunhpai let, Jinghpaw Wunpawng Chyum Jawng hpe Hkawlik madang du hkra woi-awn jasat mat ai Sara kaba re. Bai Rev. Dr. Maji La Ja gaw Jinghpaw Wunpawng Chyum Jawng hta Kutkai kaw nna Nawngnang de du hkra shaning na na Chyum Jawng Sara amu hpe gunhpai lai wa nna, daini na pratdep Jinghpaw ga hte Chyum laika hpe ga gale ka lajang ai amu hpe awng-dang ngut kre hkra galaw lai wa sai Sara kaba re. Ndai Sara kaba lahkawng a ningtawn kasi kamang gaw anhte amyu sha ni hta manu dawdan n lu ai lam rai nga ai law..

KBC Ramma Shawa Zuphpawng

2008-04-08T17:19:00.000+08:00

Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hta shawng nnan sari lu hpung up lu ai Rev. Damau Naw a buga Nba pa mare hta 7 lang na KBC Ramma Shawa Zuphpawng hpe April praw 5 kawn 11 ya shana du hkra galaw sa wa nga ai. Ya ten du hkra mying jahpan bang ai Ramma n-gun 3000 jan taw nga sai lam chye lu ga ai. Ndai Zuphpawng hta Jinghpaw Wunpawng Amyu sha ni hta Shawng nnan Shagrau Janmau Munu (D.D) gup la ai, Rev. Dr. Lahtaw Gum Se nan aten hpring sa du sharin shanglawm ya nga ai lam mung chye lu ga ai. Zuphpawng Gabaw gaw ;- Hkum hkrit myit, Yehowa nga nga ai. (Buhkawm laika 14:9b) re lam chye lu ga ai.

HKINLUM HPAJI SHALAT MASING

2008-04-08T16:14:00.000+08:00

Anhte amyu sha Ningshawng ningla ni woi-awn jasat sa wa ai lam hta, daini na anhte ramma shayi, shadang sha ni mara tam, dinglun nga ai lam, myit mu myit hkut, myit dik nga ai lam, n re ai sha tinang hta rawng ai, lu ai, atsam ningja, ahking aten hte amyu sha lam yan hta mai byin dephkap ai maga kaw nna, shanglawm garum madi shadaw sa wa na hpe yaw shatawng shada let, JLH - Dakkasu ni, Myitkyina. jawngma shyi shadang sha ni woi myit jasat ai hte Jinghpaw Wunpawng Chyum Hkawlik, Nawngnang hte lata gindun nna Hkinlum Hpaji Shalat Masing hpe 2003 ning kaw nna woi-awn galaw nga ma ai.

Yaw shada ai lam ni ;-

1. Hpaji hpe marin let shakut mayu tim ja gumhpraw yakhkak nna jawng n lu lung ai, tsang 10 jawngma ni hpe tsang 10 awng hkra sharin ya na.

2. Tinang lu ai hpaji janmau hpe manu shadan chye let, lu ai aten hpe amyu sha lam yan a matu dawjau chye ai myit jasat byin pru wa na matu.

3. Amyu sha yawng hpaji lam hta kunhpan galu kaba wa na matu re lam chye lu ga ai.

Dakkasu hte Lahta tsang jawng na amyu sha Sara/num ni hte Master madang lung nga ai, JLH jawng ma shayi shadang sha ni ginhpawn nna tsang 10 jawng ma ni hpe (free tution) sharin ya nga ma ai.

Sharin ginra ni gaw;-

1.Nawngnang ginra, KTC-Nawngnang wang,

2.Dapkawng ginra, Dapkawng Buga Hkalup Hpung Wang,

3. Zi-un ginra, Maliyang laban jawng,

4.Manmaw ginra, Htoi San Buga Hkalup Hpung Wang hte

5.Putao hta ginhtawng laman sharin ginra ni hpaw nna woi sharin ya nga ai lam chye lu ga ai.

Ndai masing hpe 2003 ning kaw nna hpang wa ai hta laiwa sai 2007 ning hpaji ladaw du hkra rai yang tsang 10 jawngma yawng marai 208 awng pru nga sai lam hpe mung chye lu ga ai.

Ndai magam bungli hte seng nna lawu de na hkringdat ni hta matut mahkai mai ai lam hpe mung chye lu ga ai.

Rev. Palawng Naw Tawng (Ningbaw)

KTC, Nawngnang - 047-22986

Sara Hprup La San(Amu Madu)

hkinlum@gmail.com

Kachin Research Journal pru sai.

2008-04-08T15:59:00.000+08:00

Ndai laika buk gaw Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a labau sakse ni hpe tang madun da ai laika buk re. Ndai laika buk hta lai wa sai, BC prat na Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a lam ni hpe sakse sumla hte hkrak mu lu nga ai. Ndai Laika buk hpe Miwa Gumsan Mungdan na Labau sawk ninghkring ni hte rau jawm ka shawk da ai lam hpe mung chye lu ga ai. Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni BC prat kaw nna Manau nau nga sai lam ndai laika buk hta adan sha sakse hte hkrak mu lu mai nga ai. Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni a hkik hkam ai lam gaw n-gup aga hte sha tsun gajai chyai ai lam n re ngu ai hpe chye mayu yang ndai laika buk hpe tam hti ga.

Tinang Magam nga nna nga ra ai

2008-04-08T12:18:00.000+08:00

Mungkan prinra ndai a ntsa e wamdam nna n mai nga ga ai. Awng San wa a ga madat nna shut ai gaw rai sai. Dai hpe gaw rawt malan ai hte tai saga ai. Rawt malan ngu ai gaw mungkan ndai ntsa e grai manu dan nga ai. Rawt malan ai lam awngdang yang sha n rai, n awng dang tim naw manu dan ai. Rawt malan ai ngu ai gaw tinang a shinggyim ahkaw ahkang hpe dum ai lam rai nga ai. Dai zawn dum ai myit gaw arawng nga ra ai. Dip ai lam nga yang rawt malan ai mung sha anga nga na re; rawt malan ai myit pyi n rawng ai amyu gaw mungkan ndai ntsa e dusat hte bung nga ai. Jinghpaw Wunpawng sha ni a rawt malan ai myit hpe ding-yang di sa wa ra ai. Dai gaw Jinghpaw Wunpawng sha ni shinggyim masha tai ai lam rai nga ai. Shinggyim ahkaw ahkang lu yang she mai ai ngu hkam sha ai lam rai nga ai. Dai myit gaw grai manu dan nga ai. Dai gaw awngdang ai, n awngdang ai hta n madung ai. awng dang ai, n awng dang ai gaw ahkaw ahkang kaja jang awngdang na, n kaja jang n awngdang na sha rai nga ai.Ndai hku myit yu u; Anhte gaw Myen mung kaw nga lawm ai ni n re. Myen mung a dingdung daw de anhte aq Jiwa ni kabye nna nga ai ni rai nga ai, tianang du kabye tawn lu ai lamu ga gaw tinang a lamu ga rai nga ai. Lup hkaq taw nga ai shara shagu Jinghpaw Wunpawng sha ni aq lamu ga rai nga ai. Jinghpaw Wunpawng ni aq n sharai kau lu ai dazik gaw Lup rai nga ai, manau shadung n rai. Kadai hpe gasat dang nna lu ai lamu ga mung n rai nga ai. Ji wa ni du kabye da ai lamu ga rai nga ai. Lup gaw Kat-sa( Kata ga) ga lau du hkra naw taw nga ai.Htunghking bung ai Jinghpaw Wunpawng sha ni India Mung aq dingdung daw de, Myen Mung a dingdung daw hte Yunan Mungdaw du hkra nga nga ai. Htunghking bung ai ngu ai gaw kahpu kanau, Mayu Dauma, kaji kawoi, kashu kahkri rai, Ji jaw nna nga pra ai ni rai nga ga ai. Ya, daini law malawng Ji n jaw sai, raitim, htunghking naw nga nga ai. Ga, htunghking mat, laika mat rai yang chyawm Jinghpaw Wunpawng mat na re. Lamu ga gaw Jinghpaw Wunpawng a lamu ga sha rai nga ai. Jinghpaw Wunpawng sha ni kabye du nga ai lamu ga gaw Jinghpaw Wunpawng a lamu ga sha rai nga ai. Kaga masha ni wa nga ai raitim, Jinghpaw wunpawng lamu ga sha re. Dai kaw dum nta gap ra ai, lawu Myen mung de n mai gap ai. Lawu Myen mung e gap da ai, wutdek nta ni gaw Myen a rai nga ai. Maigan de wawmdam hkawm n mai ai. Maigan kaw nga nna tinang lamu ga a lam garu shabram ai lam gaw mana bungli sha re. Jinghpaw mung kaw gap ai Myen nta ni mung Jinghpaw a nta sha rai nga ai. Dai hpe adum sha dum ra ai. Mhatpungtin gaw madu ni hpe tsasam manam shatai ai lam rai nga ai. Tsasam masha hku ginhka kau ai lam rai nga ai. Tinang a mungdan kaw tinang shang mayu ai shaloi shang wa na, pru mayu ai shaloi pru wa lu na ahkang nga ai. Lam hkawm lakmat jaw ai lam gaw tinang a mungdan hta manam tai ai lam rai nga ai. Lam hkawm nhtoi htum ai ngu ai mung n nga ra ai; tinang a mungdan kaw galoi shang mayu yang shan, galoi pru myu yang pru, shani chyingtung e pru mayu yang pru, shana yuptung e shang wa mayu yang shang wa rai nga ai. Kadai wa ngai hpe shatsang na rai ta? tinang kam ai hku nga lu ai.Shanglawt gasat ai ngu ai gaw dai zawn re ai shanglawt ahkang hpe hkum da ai majaw gasat ai lam sha rai nga ai. Bai hpyen hpe shang shachyut ai lam sha rai nga ai. Dai majaw dai zawn re ai majan gaw galoi mung nga ra ai. Shanglawt ahkaw ahkang ngu ai gaw mi Karai Kasang jaw ai shing nrai, shangai ai shani lawm wa ai ahkaw ahkang rai nga ai. Dai ahkaw hkang hpe ban hkum ai hpe gasat shaden kau ra nga ai. Dai majaw Rawt Malan ai ngu ai gaw dip sha ai wa nga dingsa gaw nga nga ra ai. Bai, myit yu mu, yu gasat nga ai shanglawt gaw htaning hpraning lu ai baw n ra ai; Dip ai wa nga dingsang rawt malan ai mung sha anganga ra ai baw rai nga ai. Myit gade galu ra ai! Shanglawt lu ai shani gaw masha wa a Store room kaw kahtap tawn ai, shanglawt shaw jaw na hku i? Shanglawt lu ai shani ahkaw ahkang lu na da i? shi a store room kaw shanglawt n rawng ai. Tinang kaw she seng ai.Anhte a kaji kawa ni kabye da ai lamu ga kaw dhe anhte nga ai. Shanglawt ahkang hpe shangai ai shani nan Karai Kasang jaw da sai. anhte lu chyalu rai sai; n lu ai ngu shadu aigaw dai ahkang hpe manang wa e jebat ya ai majaw rai nga ai. Dai majaw mayam myit n mai rawng ga ai. Dai ahkaw ahkang hpe dai mungdan masha ni makawp maga ra nga ai. Masha wa jaw yang sha lu na ngu ai baw myit n mai rawng ai. Madu Myit, Magam myit, Tinang ngu ai myit rawng ra ga ai. Jinghpaw Wunpawng sha ni hta lai nna Jinghpaw Mung hta nga ai, kade daram shahti ai wa, kade daram Du ai wa raitim shi gaw tsasam manam sha rai nga ai. Ngai gaw labu palawng pyi n chye bu hpun ai masha, kade matsan tim, Madu rai nngai ngu ai myi sha rawng ga law... ngu shadum dat nngai.Shanglawt gaw masha wa jaw yang she lu na ngu myit ai myit gaw mayam myit rai nga ai. Tinang nan Madu myit, Magam myit rawng ra nga ga ai law.....Rev. NNgai Gam (K.I.C.A)